Thứ Hai, ngày 02 tháng 3 năm 2015

BÍN TRỌC TRUYỀN KỲ ( toàn tập )




Ấy là tôi nhận được lời mời đến nhà anh ăn cỗ qua tin nhắn trên Phây. Rồi để chắc ăn hơn anh lại réo rắt gọi bằng thứ giọng tịt mũi ngọng líu ngọng lô. Anh bẩu cứ đến cái mố cầu Vĩnh Tuy có đánh số H7 rồi ngoặt phải theo hình mũi tên mà anh đã cất công mua một lọ sơn nâu xì ra từ sáng. Gớm chết chết, đường lối nhiệt tình thế không đi thời chẳng đặng dù từ chỗ tôi chạy tới cũng mất mười mấy cây. Tôi ngoắc thêm một đồng hành để đi cho đỡ lạc.

Mướt mát gần tiếng đồng hồ thì cũng tới nơi. Anh ra đón tôi trong cái bộ dạng chó ốm. Chẳng thèm bắt tay bắt chân gì ráo, anh lùa nhập mâm y cái lối người ta lùa vịt xuống đồng. Ô hô, tuyền chỗ biết nhau cả. Kia là anh Tơ già trùm thầu khoán, đây là chú Tanh Tao đệ nhất thiết kế nhà cầu. Và kia nữa, chàng Cú Đêm lừng danh đếm cu một cõi, ông Lộn Là đĩnh đạc lạ lồn tít mãi xứ Phù Tang. Đặc biệt nhất tôi nhận ra anh Món qua cái đầu trọc lóc đang lắc lư quay như đèn cù với cặp mắt đỏ quạch lồi lên như phải đấm. Móm vốn bạn nối khố của anh, được anh đưa vào văn phẩm như một nhân vật hài hước truyền kỳ và nhiễu sự.

Bọn tôi hỉ hả chào nhau rồi lao vào nốc diệu trong cái khí độ vửa hân hoan lại vừa uể oải. Thời phải, anh nào anh nấy năm bảy ngày tết người cứ nhũn ra vì diệu. Tôi người không ươn lắm nhưng phải cái tội chim lại không được tươi nên cũng nản hehe.

Sau vài chung diệu thì bố anh từ đâu mọc ra tôi không rõ. Tôi nhận ra ngay ngài bởi cái hình hài trên avatar phây - búc. Trên đó ngài ngự lên con xe phân khối lớn trong bộ xiêm y ba lỗ - quần đùi. Mịa, những thiên tài phần đa là dị hợm. Tôi nói điều ấy ra để khuyến cáo các bạn hãy gúc phây - búc của Nguyễn Đăng Ninh mà tìm hiểu. Bố anh tên Ninh và anh tên Quảng, thế nên trong bữa rượu ngài kể tôi nghe chuyện ngày xưa, rằng bọn con nít chửi anh là chúng cứ địt mẹ tỉnh Quảng Ninh lên cho khoái khẩu. Anh cú lắm nhưng chả làm đéo gì được cho đời mà chỉ chạy về nhà đấm ngực bố bum bủm đòi thay tên đổi họ.

Bọn tôi lại hỉ hả lao vào nhau nốc diệu. Anh khoe diệu vác vai từ Anh quốc về chất lắm. Hẳn là tôi biết thế nhưng tết nhất uống nhiều quá nên bị cmn hành kinh qua đường hậu môn. Tôi nhúc nhắc uống bia cho nhã nhặn. Ấy nhưng nào được với bố anh, ngài ép hết ly này sang ly khác rồi tán dương tôi như một phép cho diệu nhanh trôi. Rằng ngài cũng có ngó ngàng tôi trên blog, khen biên có tình và thâm ý sâu xa. Giời ạ, tôi rưng rưng lắm. Và ước gì ngài nhỡ tay đánh vỡ chai diệu để tôi nhờ:))

Rồi mẹ anh cũng ngoi ở đâu ra khi chúng tôi đã vào độ khề khà. Bà bê lên rổ rau sống trông mướt mát và cũng chao chát lắm, nhẽ do ngâm rửa quá tay chăng? Đó là một người đàn bà mảnh mai và thanh tú xen lẫn nét của sự đài các cao sang. Nhác trông cũng đủ biết là người của chồng con, gia đình. Thời phải thế bởi với những người như bố con anh, thiếu những người đàn bà như thế là hẩm hiu tắp lự:))

Diệu hết một chai to thì bố anh moi ở đâu ra một chai to hơn nữa. Ngài bảo đã phải dấu diếm từ nhiều năm nay bởi chỉ sợ thằng con ham vui mà bụp mất. Anh bảo diệu ấy là diệu của anh. Ngài bảo "thì mày mang về biếu tao thì phải của tao chứ lại". Thế thôi mà bố con anh cãi nhau để tranh giành sự thuộc về như quạ mổ. Bọn tôi hãi quá khi ngài khèng khẹc rít lên, "thôi đỵt mẹ mày im đi". Anh nghiêm nghị đẩy quả kính đang beng leng nơi cánh mũi, dõng dạc " im cái nồn ý". Bọn tôi từ chỗ đang thất kinh bỗng rũ ra cười lăn lộn, có anh không kìm được phì hết thực phẩm ra mâm. Đéo mẹ, quả là một màn đối đáp trứ danh của cái gọi là phụ - tử.:))



Bọn tôi lại hỉ hả uống nhưng ăn thì dè dặt lắm. Phải công nhận là cái giống diệu này ngon, chỉ tiếc cái là mỗi lần nhâng lên lại tăm phần tăm như diệu đế nên đâm ra phí của. Nhưng với anh thì có hề hấn lồn gì bởi mắc chứng bịnh tịt mũi kinh niên, mọi thứ mùi vị thơm ngon nhất trên thế gian này với anh đều...vô vị. Chả thế mà anh kể từ đá phò, đẽo vẹo, tỉn người yêu hay giao cấu với vện anh đều hăng say " vét máng" bằng cả tấm lòng bất chấp những cái máng kia lành hay mẻ - thơm hay thối ra sao. Sự tịt mũi của anh nhẽ nghìn người giời mới ban cho một. Chả phải hân hạnh và diễm phúc lắm sao?:))

Hình như bố anh bắt đầu ngấm diệu. Bằng chứng là ngài ra rả kể tội anh, tự thủa nứt mắt cho đến lúc ra giàng quanh quẩn đầu làng chè bồm thuốc lào vặt, nhưng đến đoạn anh sang Tây thì ngài tịt hẳn. Ngài bảo " nó lấy vợ thì vợ nó dạy, bác đéo rỗi hơi". Thôi thì kính thưa các trò ma quỷ anh nghĩ ra để chơi, nào thời trộm vặt, đua xe, rình đẻ cho đến đánh lộn rình lồn hôn vạo..., trò nào anh cũng thạo, cũng toàn năng, thậm chí là xuất chúng. Bố anh kể chán chê đi thì kết luận " nó giống y bác ngày xưa, bản lĩnh và dám làm dám chịu". Bọn tôi cười rưng rức cho cái kết luận vửa khôi hài vửa hiển nhiên ấy.

Rồi ngài quay sang tán dương anh về cái sự biên lách mà như ngài nói là " thông não bần nông". Tôi sướng quá phóng đại anh thành " nhà khai sáng". Nhưng ngài chợt lặng đi mấy giây khi nhìn sang phu nhân đang lùa tay đưa đẩy thức ăn vào bát. Ngài chậm rãi " nhưng mẹ nó lo vì cái sự chửi bới của nó, bà ấy còn sợ con bị cấm về nước hoặc bị bắt nữa kia". Nhưng rồi ngài lại bất chợt hùng hồn " sợ cái con cặc, chửi đúng thì đéo gì phải sợ". Tôi sướng quá rú lên " đúng rồi bác, nói phải củ cải cũng nghe ". Ngài lại thần mặt ra, giọng tượt như dắm nhão " nhưng ở ta nhiều thứ lại đéo bằng củ cải, thế mới đau diều".

Đang hay thì  Móm nhảy bổ vào miệng ngài bằng cách đọc to bài thơ của anh. Bài thơ không có tiêu đề nhưng tôi xin được phép đặt tên là " đấm buồi vào các loại" và chép ra đây như một sự lưu giữ trường tồn với càn khôn. Đó cũng là cách chúng ta đề tên anh lên thi đàn dân tộc vậy:))

Bố con mình đấm buồi vào siêu thị
Cứ chợ làng cua ốc ta chơi
Ra đầu hồi bẻ gai cây bưởi
Nhểu ốc ra, chấm mắm, nhậu tung giời.

Bố con mình cũng đấm buồi vào bia bọt
Vủa chua vửa khai, chả có vị đéo gì
Diệu tao nấu, gạo nhà, men thửa
Uống say say là, lại có bã cho heo.

Bố con mình cũng dí buồi vào xa lộ
Cứ đường làng đất đỏ ta đi
Mùa gặt đến đường phủ đầy rơm rạ
Mùi lúa thơm theo mãi đến tận nhà.

Bố con mình cũng đấm buồi vào đại học
Nhiều chữ làm gì, mày định giật trạng nguyên ?
Sáng thức dậy, ăn hết niêu cơm cháy
Xách cái cày, theo thước ngắm lồn trâu.


Diệu lại róc rách như suối chảy khi có tí thơ. Ngài cao hứng xin ngâm một bài thuộc lòng tự hồi bẻ vành rế dong ruổi mạn Tây Bắc xa xăm. Bài thơ ngài không nhớ tên nhưng nghe đâu của ông Vũ Cao thời phải, ngài thuộc bởi bài thơ được đăng trên báo đảng và ngài lại vô tình xé trúng lúc đia xia ( aka ỉa). Chao ôi cái giọng ngâm của một ông già ngót nghét bảy mươi đang ầng ậc trong men diệu và quá vãng mới tình làm sao. Bọn tôi ngồi đơ, mặt đờ như táo bón nuốt từng nhời. Ấy lại rồi anh Móm, anh đứng dậy trịnh trọng chắp tay lạy ngài như bổ củi và cũng đòi ngâm một bài. Ngài phẩy tay " có nhõn một bài mày tra tấn tai tao bao nhiêu năm mà chưa chán sao?". Móm rưng rưng " bố biết bài đéo gì mà đã phán". Ngài trừng mắt " thì bài địt mẹ mày, được chưa? Ở đây tuyền hảo thủ cả mà cứ titoe. Liệu hồn". 



Chai diệu to ngao ngán là thế rồi cũng đi tong. Phải nói là cứ dính vào cái món văn chương thi phú thì tốn diệu rất. Chả thế mà bọn văn nô làm thần làm thánh ở cái tang này. Ngay cả như bọn tôi, văn con cóc thơ chấm xuống dòng mà cũng khề khà uống như đô tùy đô táng. Ấy mà cái món này ngoài tốn diệu thì cũng tốn cơm, mâm bát đang ú ụ là thế sau vài câu thơ đã sạch làu làu. Mẹ anh bảo để nấu nồi miến ăn cho giã diệu, ai cũng xua tay. Ấy nhưng khi bưng lên mắt trước mắt sau chỉ còn đáy xoong trơ cùng tuế nguyệt. Thật là:

Diệu hết thịt cũng đi tong
Anh em kễnh bụng là xong nợ đời
Đỵtmẹ cái bọn dở hơi, hehe...

Lưu luyến lắm rồi bọn tôi cũng cút khi giời ngả chiều già. Thế đéo nào tôi chậm chân nên tụt hậu ở mé hiên nhà. Anh bảo còn tỉnh táo thì đi bú tiếp. Tôi chửa kịp định thần thì anh đã rồ ga con Way tàu sau khi quẳng vào mặt mẹ anh câu nhờ vả, rằng bà ở nhà hầu ông và thâu dọn bãi chiến trường. Tôi leo lên mà lòng áy náy:))

Đỵt mẹ anh chứ, ra đến công lộ là rú ga nẹt bô ầm ĩ. Những tưởng bao năm ở Tây anh phải học được cái phép đi đứng văn minh chứ đéo ai lại đánh võng như lắc vòng thế kia. Tôi ngồi sau hãi đến độ cà thọt lên cổ, chốc chốc lại hô to cho anh bớt hung hăng. Chả những anh bớt đi mà lại còn hung hăng gấp bội và liên tục trấn an tôi bằng câu thần chú " sợ nồn":))

Đến bãi bia hơi mà bồ hôi tôi đổ ra như tắm. Đã có vài đệ tử con nhang phục sẵn chờ hầu hạ anh. Tôi cũng gọi thêm dăm hảo thủ nữa đến diệt mồi cho khí thế. Ấy rồi say lúc đéo nào chả hay. Ngày sau có người mật thư tôi kể " anh say chặn mẹ đường bọn hát rong và cướp mích, còn Nguyễn Quảng Bín gạ địt con mẹ bán xổ số vô danh".

Phần vỹ thanh để tôi hồi lại sẽ kể tiếp. Và hôm nay anh đã lên đường về lại xứ sương mù với con đầm Tây và hai bé bỏng thiên thần. Chúc anh chim cứng chân mềm và hẹn tái ngộ những mùa sau. Mùa của diệu bia và nhậu nhẹt tung giời.

Chào anh, " nhà khai sáng vét máng bằng cả...tấm lòng". Hiuhiu...

Thứ Bảy, ngày 28 tháng 2 năm 2015

SỐC & ĐỘC # 86

http://k14.vcmedia.vn/thumb_w/600/W3nMIf2eP5ZKJ8mxiH6hNEOZLFl1Id/Image/2015/02/1-ad44e.jpg

Tiên nhân cái gọi là hội hè
Làm mõm ông đây cấm ho he
Thôi thời cố đấm bòi vầu sóng
Gọi là có tý ấy nho nhe.
Hehe...



Anh in hình quốc gia lên vỏ não
Tự hào thay con cháu của Hùng Kinh
Rồi trong cơn bất tử chi tình
Anh uốn ván...



Hôm qua tát nước đầu nhà
Mả cha cái sự đái ra của giời.



Thiên hạ say cả ba ngày tết
Hà cớ chi em chẳng ngả nghiêng?



Bún mềm bò dai gân lại tái
Ra giêng ta quyết sẽ... lộn lài. ( đọc là lộn lại nha, nhái ngược thì kệ mẹ nhà các anh hehe)

khai bút, đền thờ nhà giáo Chu Văn An

Khi các bé tập tô, hố hố...



Vật chứng là đây, nhân chứng đâu?
Đích thị là của đấng mày râu
Nhẽ đâu đêm ấy le te quá
Cuống cuồng quên cả bịt phao câu?



Cùng lắm thì ta nhảy cầu thôi
Đằng đéo nào mà chả chết trôi
Nổi với dương gian thời như cứt
Chìm còn hữu sự với nước nôi!?



Trẻ thời bú mẹ bú bà
Lớn lên em bú mả cha cái vòi:))



An toàn là bạn, tai nạn là thù và ngu là do...năng khiếu:))



Năm nay là của con dê
Các bạn tuổi tuất hả hê chưa nài:))



Các cụ nói cấm có sai
Cây già thì sẽ lai rai hiện hình.



Cái loại mù chữ như tôi
Đọc mà bổi hổi bồi hồi con chym:))



Đéo mẹ con lợn thối tha
Bố đem Ném Thượng chết cha mày giờ:))



Đầu năm đã được đi tơ
Thảo nào mất mẹ nàng thơ cuối mùa.



Súc vật nhập trại cải tao
Con người giáo dục hao hao...con cầy:))



Mặt trời của cha
Nằm trên đỉnh núi
Mặt trời của mẹ
Em ngồi trên lưng.



Hoan hô đồng chí bộ trương
Tịch điền xong phát lên hương vãi vồn:))

thanh nien giet cho (4)

thanh nien giet cho (2)

Cầy tơ treo tợ cờ tây
Thế là bọn chó ngất ngây chào mừng:))





Chính ra bác rất vệ sinh
Đồng bào đồng chí nghiêng mình dựng bia:))



Đào liễu có tý phất phơ
Bên cam bên táo ơ hờ dáng lê.
Hế hế...

Nguồn: nhặt trên NET.
Thứ Tư, ngày 11 tháng 2 năm 2015

HÀNG TỒN KHO - MẤT CHÌA KHÓA.


Bữa nay ông Táo giở về giời
Buồn tình ta lật dái ra phơi
Táo dai hiu hắt trong chăn ấm
Chán đời ta tuốt mẹ lươn chơi.

***

Thú thật bi giờ hỏi anh sợ nhất gì? Địt mẹ, thưa ngay, nhất tết. Cái sợ của anh nó manh nha, âm ỉ từ khi xa nhà đi đại học. Cứ mỗi bận tết đến, vác cái thân gầy về với mẹ là anh thấy buổi nguổi buồi nguồi. Không phải vì anh không thích tết đến, mà cứ mỗi đận thế, mặt mẹ anh lại sưng lên, mắt ngân ngấn lệ. Bởi sau đó ít ngày, không chỉ riêng anh mà còn cả bầy em lại vác đi một số mớ. Tất nhiên là mớ ăn được. Cái bỏ bị, cái đút túi quần. Thường là ít khi đủ đầy theo mong muốn. Thiếu thốn phần nhiều nên anh em cứ dòm ngó nhau, rồi tị nạnh. Cũng may, mẹ anh vốn công bình. Nói như ông Cụ, không sợ ít, chỉ sợ chia đéo đều.

Đến khi anh đi làm rồi lấy vợ. Các em anh cũng thế. Sự tết nhất càng nhiêu khê, cùng cực. Hết nội ngoại đông tây lại đến bắc nam bạn bè khách khứa. Thời no đủ, chả phải lo lắng cho ai nhiều mà cũng phờ râu cáo râu trê. Anh tử vi vốn nhàn thân nhưng tâm nặng nên càng buồi nguồi, lồng lộn tợn. Đã thế, lại có cái vai con cả, thường thì chả ra phẩm chất đéo gì nhưng hễ cứ nhà có việc trọng như giỗ chập tết nhất, là oai còn hơn cóc. Nhọc thân lắm!

Nhớ cái năm nào đấy, anh ở lại Hà thành ăn tết với bên ngoại một năm. Phần thì dỗi mẹ vì sung sướng rồi mà vẫn thấy nhọc nhằn lo toan và lải nhải những chuyện xưa. Phần cũng muốn chiều vợ và lấy lòng bên ngoại một tí. Thêm tẹo nữa xem cái tết Hà thành nó có khác thôn quê. Anh có tỉ lí do, cơ sự để mà quyết tâm ở lại. Phấn khởi, vui vẻ phết.

Ấy thế mà đêm giao thừa ngồi bú chén rượu nhạt thì anh nhớ nhà, nhớ sự thân thuộc đến cùng cực. Và anh khóc. Lúc đầu chỉ ít giọt vắn dài, thêm ít tiếng i i. Sau là cứ nấc lên từng chập. Nước mắt, nước mũi chát mặn, nhờ nhờ nơi chung rượu. Vợ anh chả hiểu cơ sự mẹ gì, cứ hỏi sao lại khóc, cườm tay lượn lờ vuốt nước mắt lau chau. Chỉ tí nữa anh phụt òa thành tiếng. Phải dằn thêm năm bảy chén rượu thì mới im. Nhưng sau nó lại phun ra sằng sặc, nhạt nhòa hết cả vùng miệng, khu vực iết hầu và quân khu Bộ Hạ. Anh bảo, anh say. Mà say thì anh hay khóc. Không nhẽ lại bảo nhớ nhà? Anh chả điên thế. Vợ nó cười cho. Nhục mặt.

Bao bận anh tính nhấc máy gọi về, nhưng anh sợ. Sợ anh khóc ngất ra đấy thì chả còn ra cái thể thống gì và lấy ai ra mà dỗ. Anh cứ ngồi thu lu, trầm ngâm, sụt sịt... Vợ anh nhăn nhó rồi cũng lượn lên nhà, quẳng lại cho anh lời nhắn, rằng sao hồi quen biết nhau rượu bao bận mà chả thấy khóc bao giờ. Giời ạ, có ba tháng lẻ hai ngày là cưới, hôn nhau còn chưa cảm được vị viêm lợi, cao răng. Biết chó!

Mẹ anh gọi ra. Anh sợ không dám cầm máy. Thì vẫn cái sợ phọt khóc tức tưởi lúc đêm hôm. Chuông đổ bao nhiêu bận, anh vẫn im. Còn bật cả ti vi to lên cho át tiếng. Rượu còn bao nhiêu, anh bú sạch. Anh nhớ là nằm luôn tại chiếu nhưng sáng dậy lại thấy ở trên giường, người đầy mùi dầu cao và mồm thì đắng chát. Mệt mỏi, anh nằm mẹ đến chiều. Tỉnh dậy, người tê tê, đầu u u, nóng bỏng. Anh ốm mất rồi. Anh chẳng còn biết giời đất, giăng sao.

Năm đó, anh liệt giường mấy ngày tết. Và cùng từ đó anh chẳng thèm ở lại với tết Hà thành thêm một xuân nào nữa. Và cũng từ đó, anh chính thức...sợ tết.

Đấy, như cái tết vửa xong chả hạn. Anh về đúng ngày mẹ dặn. Xứ Thanh mưa phùn gió bấc đến tận ngày anh đi. Đéo mẹ, ngày cứ năm sáu cữ rượu. Rồi ngủ. Đều đặn thế mất nguyên tuần giời. Người ngợm như thân đi mượn, lúc nào cũng lâng lâng, nhẹ bẫng. Khổ, nhà đông anh em, lắm họ hàng, anh không uống thì ai uống cho. Không khéo, người ta còn không chơi với thì còn khổ. Cả năm, chỉ mong mỗi ngày về để uống với nhau chén rượu, kể những chuyện xửa xưa. Sự chối từ nó nặng lòng lắm.

Được cái may, rượu nó không uống mất anh và anh cũng tuyệt đối không để mất nó. Chứ mà anh mửa ra đó, thì còn ra cái thể thống chó gì. Phải không? Mẹ anh thấy thế nên cũng iên tâm, nhiều cuộc còn động viên cho uống. Anh em bạn hữu ai cũng vui. Vài cây rượu làng còn phong anh là thánh tửu. Thánh thần chó gì. Nào ai hiểu lòng anh???

Ban nãy, hồi chiều anh đi. Mẹ anh lại gói gém cho bao nhiêu là thứ. Khổ lắm, nói bao lần rồi, thời này chứ đâu phải ngày xửa xưa mà chồng chất. Như thiên hạ kia kìa, giờ còn mấy ai ăn tết, họ chơi là nhiều. Anh thì vẫn thích cả ăn lẫn chơi. Cái cặp đôi ăn chơi mà tẽ đôi ra thì dị hợm lắm. Thôi thì để cho mẹ anh vui, anh cũng nhặt nhạnh đi đôi thứ, gọi là.

Trở ra cất nhấc đồ đạc anh thấy tòi ra lọ ruốc bông. Thôi chết anh rồi. Mẹ anh nhét vào lúc nào mà anh chẳng biết. Thực ra thì anh thích ruốc bông. Ngày bé mẹ anh hay giã cho ăn. Nói thật, mặn và chả bưa giắt kẽ răng. Nhiều bận còn trộn thêm muối vừng, muối lạc ăn cho kinh tế. Đấy, ai đời U 70 rồi còn đi giã giuốc bông rồi dấm dúi nhét cho ông con U 40 ăn dặm. Anh vốc miếng ăn thử, vẫn nguyên si vị xưa. Cho thằng chọi con một dúm, nó le lưỡi nhổ phì phì, đòi ăn phô mai con bò cười với xúc xích mini. Tiên sư mày. Giuốc bông là của trẻ con. Thế mà ông bố lại còn được xơi. Ối giời!

Qua quýt bát cơm rồi nguẩy đít sang nhà ngoại. Hai thân già ngồi chầu hẫu, cỗ bàn ê chề nguội lạnh. Bẩu sao không ăn đi, chờ chó gì? Hai thân già đồng thanh, chúng tôi giờ tuyền ăn vọng. Các bạn biết ăn vọng? Là sự ngóng trông đấy thôi. Khổ!

Lạnh, mệt nên về ngủ sớm. Chưa đặt lưng thì tiếng bíp bíp lại kêu ( âm hiệu tin nhắn anh cài đặt riêng dành cho gái). Lén chui toa lét phập phù mở. Tin nhắn đây này " Năm con rồng cầu chúc cho anh sự thành công, sức khỏe và luôn nhớ đến em". Anh nhắn vội " Rồng lộn rồi, anh xin".  Hehe...

***

Tết nào tôi cũng về quê. Cứ tầm hăm bảy hăm tám là chộn rộn muốn về. Có đêm đi uống diệu say, 3h sáng còn xách xe đòi về mặc cho con vợ tôi kêu gào thảm thiết. Đi được nửa đường thì tỉnh diệu nên quay lại. Tôi còn đó vợ già và em dại. Chứ cái thân tôi đáng kể đéo gì.

Năm nào cũng một xe đầy ứ hự những thượng vàng cho đến hạ cám. Tại bởi cái tính ham nhặt nhạnh của con vợ tôi. Thời nay đâu phải thời xưa mà lo thiếu thốn. Nhưng liền bà họ không nghĩ thế, hoặc cũng do cái bản tính thích lo toan.

Tôi thường đi ban đêm lúc vửa xong cơm tối. Ngựa bốn vó, người ngậm tăm phăm phăm lý trình dài rộng. Nhiều anh chọn đi khi gà gáy. Như thế mệt nhọc mà lại buồn vì lên xe thân nhân còn mải ngủ. Nhiều anh khác thì cứ ban ngày ban mặt mà đi. Cũng tốt thôi nhưng hành trình đông đúc lắm.

Háo hức là thế nhưng về đến quê lại buồn. Không khí tết nằm ở chợ phiên đầu ngõ chứ trong từng nhà lại im ỉm hơn cả ngày thường, tịnh không thấy cái gì cho ra vẻ. Tôi đáo mấy nhà hàng xóm anh em hỏi theo lối phố thị chuyện sắm sanh tết nhất. Tất đều chỉ ra vườn. Tết nằm ngoài đó cả. Từ ngũ quả cho đến rau cỏ thịt thà. Người ta chung nhau từ buồng chuối quả na cho đến lợn gà cá mú theo lối đánh đụng hoặc đổi chác ngang phân. Nhà có con cháu đi ra thì mới có tí gọi là xa xỉ, tỉ như hộp bánh ngoại, chai diệu Tây hay lọ hoa ly nồng nàn rực rỡ. Không thì muôn nhà như một, u uẩn trầm mặc đón xuân sang.

Mẹ tôi dặn, có mừng tuổi ai thì chỉ một hai chục thôi. Đưa không cũng được chứ chẳng cần bỏ phong bao lì xì mà làm gì. Tôi ăn nhời nhưng lại âm thầm làm theo lối khác. Là bỏ phong bao đẹp đẽ tờ năm chục đỏ choét, găm đầy hai túi áo vest. Nhẩm ra cũng hết đâu hơn kém ba triệu bạc. Thì cũng toàn anh em con cháu nhà mình thụ hưởng cả chứ có mất mát đi đâu. Mới lại tôi đàng nào cũng mang tiếng là ở xa về, lại danh giá há há.

Ấy thế mà nói các bạn không tin, người ta mừng tuổi lại cho đám con cháu nhà tôi những tờ hai nghìn mấy cả năm nghìn nhàu nhĩ. Thứ tiền lẻ mệnh giá bé mới tinh là hiếm lắm nên chúng cũ hơn cả cuốc ca. Hiếm hoi mới có người mừng được tờ mười nghìn cứng nếp. Lũ trẻ nhăn nhó cầm rồi buông lơi trên sàn nhà đầy những món đồ chơi hảo hạng. Có đứa nhớn hơn biết ý đi thì thầm với bố mẹ là tiền lẻ tiêu qué gì. Cha tiên nhân lũ chọi, chúng đâu biết người ta vẫn đi chợ sáng với năm trăm đồng cho một mớ rau và hai nghìn cho con trích ươn lồi mắt.

Cứ chiều 30 là làm cơm tất niên đoàn tụ. Với tôi tết đến đây là hết. Sang đến mồng một thì buồn hơn cả ngày thường. Bố tôi đi mời từng nhà. Thường thì như nhiều năm trước chỉ hạng bằng vai phải lứa nhưng theo thời gian mà hao hụt đi nhiều. Đâm ra mời cả bọn con cháu. Bất biết trẻ hay già nhưng cứ thành thân lập thất là ông mời bằng hết. Tôi ngẫm cũng phải, cơm đoàn viên phải khí khái mấy lị đông vui. Để còn có người hô hào uống diệu hay lăn quay xó nhà mà bài bạc. Chứ mấy cái thân già cặm cụi ăn và nói những chuyện não nề xưa cũ thì chếnh lắm.

Hai năm nay tết khuyết đi cậu út nên cũng buồn. Khi còn, việc nhà cậu thâu vén hết. Đó hầu như là nghĩa vụ của cậu và cũng là cách cậu làm vui lòng mọi người cho cái nhẽ phiền tủi cậu làm nên. Bố tôi buồn tợn nhất. Và ông làm rầu lòng thêm khi cứ say lại vác đàn bầu ra gảy. Hay đến độ làng xã cứ nghĩ nhà có thêm đám ma nên cứ thậm thà thậm thụt đầu ngõ mà nghiêng ngó. Chán đi lại đánh măng - đô - lin cho lũ cháu dại hát hò nhảy múa. Ông thạo hai món cầm kỳ của khỉ này tự bao giờ thì tôi không rõ nhưng nghe đâu lại đang gợi ý cho thằng con rể sắm thêm cây nhị hồ. Nghe mẹ tôi bảo những ngày thường còn mở cái đĩa Trọng Tấn - Anh Thơ rồi hát theo veo véo. Bạn tôi bảo ông hào hoa mà tôi chả kế thừa được gì. Tôi thì tôi nghĩ bạn tôi nhầm. Ông chả truyền và tôi chả kế thừa xuất sắc cái bịnh Gút trứ danh đó sao. Khà khà...

Tào lao ngày đầu năm khi người tạm thời hết hơi. Không phải iếu sức mà là hơi diệu. Cả tháng nay người tôi cứ nhũn ra vì diệu và những tiệc tùng suốt sáng thâu đêm. Thì cứ đổ tại cho tết thôi chứ cái bản tánh ham vui đánh chết cũng chả chừa. Tôi chừa lại đây chút niềm riêng cho các bạn. Bọn con bò!

P/S: hàng tồn kho mất chìa khóa:))
Thứ Hai, ngày 09 tháng 2 năm 2015

ĐÁM MA CỦA MỘT CON RUỒI.


Đây là bài thuyết giảng mang tính giáo khoa của đại học sĩ Nguyễn Thanh Sơn, chủ tịch Sage. Tít tôi lại rút trong quần ra khà khà...

1-BÀI HỌC "SỐNG LIÊM CHÍNH" VÀ CON RUỒI TRONG CHAI NƯỚC NGỌT

Năm 2004, một trong những khách hàng quan trọng của chúng tôi, một công ty liên doanh sản xuất hàng tiêu dùng gặp phải một số trục trặc trong việc vận hành dây chuyền sản xuất khiến cho một số sản phẩm bị lỗi. Vài ngày sau khi xảy ra sự cố, một người tự xưng là phóng viên của báo Nhân Dân gọi điện cho Phó tổng giám đốc của công ty. Ông ta tuyên bố đã nắm được toàn bộ sự việc và sẽ khiến cho công ty phá sản bằng cách viết trên báo Đảng về sự việc này. Ông ta đòi 500 triệu- một số tiền rất lớn vào thời điểm đó-để đổi lấy sự im lặng. Tổng giám đốc của công ty, một người Thụy Sỹ, nói thẳng với chúng tôi khi chúng tôi đề nghị tiếp xúc với người đang đe dọa. “Chúng tôi không thỏa thuận với những kẻ tống tiền. Dù cho công ty có sạt nghiệp, chúng tôi cũng phải đưa hắn ra ngoài ánh sáng”-ông nói. Công ty thông báo sự việc cho cơ quan công an, người đề nghị chúng tôi tiếp tục làm ra vẻ đàm phán để họ có thể bắt quả tang đối tượng. Người đàn ông này hẹn Phó Tổng giám đốc của công ty tới trụ sở tiếp dân của báo Nhân Dân để đưa tiền (“tôi lấy tiền này cho các cháu mồ côi, chứ không phải cho tôi”-ông ta nói). Khi tới trụ sở tiếp dân, chúng tôi gọi điện thì ông ta từ ngoài đường đi vào và đề nghị chúng tôi ra một quán cà phê gần đó để trao tiền (“ chứ ở đây không tiện lắm”). Không cần phải nói thêm là ông ta đã bị cơ quan công an bắt giữ ngay khi nhận số tiền 500 triệu, và ông ta cũng không hề là phóng viên của báo Nhân Dân như ông ta tự nhận, mà chỉ là cộng tác viên cho một số tờ báo nhỏ. Người đàn ông này sau đó đã bị kết án và phải vào tù.

Mặc dù không có đầy đủ thông tin về vụ việc, nhưng câu chuyện “con ruồi trong chai nước ngọt” những ngày vừa qua gợi lại cho tôi ký ức về sự việc mười một năm trước. Trong rất nhiều tranh luận và buộc tội những ngày qua, hầu như đều mọi người bỏ qua hành động tội phạm của người đã bị cảnh sát điều tra bắt giữ. Câu hỏi chai nước đó thực sự có ruồi hay không hay do anh ta bỏ vào còn đang bỏ ngỏ chờ kết luận của công an điều tra, nhưng ngay cả trường hợp trong chai nước ngọt có ruồi đi chăng nữa thì anh ta đã làm gì? Thay vì đưa vấn đề ra báo chí, công luận, kiện lên tòa án, người tiêu dùng này đã “mặc cả” với Tân Hiệp Phát cái giá của sự im lặng của mình. Tôi rất muốn đặt câu hỏi với những người đang bảo vệ anh ta, nếu như Tân Hiệp Phát “khôn ngoan” như nhiều người đề nghị, đàm phán với anh ta và mua sự im lặng với giá 500 triệu hay một tỷ đồng, thì điều gì sẽ xảy ra? Hàng triệu người tiêu dùng Việt Nam sẽ tiếp tục vui vẻ uống những chai nước từ một dây chuyền sản xuất có vấn đề về mặt vệ sinh an toàn thực phẩm, anh nông dân có một khoản tiền lớn để đổi đời, Tân Hiệp Phát thở phào vì “tai qua nạn khỏi”, đó phải chăng là cái kết mà rất nhiều người khuyên Tân Hiệp Phát nên xử lý?

Mấy ngày trước đây, học viện Sage và tổ chức Hướng tới Minh bạch đã lựa chọn được đội chiến thắng trong cuộc thi “Sống liêm chính” (Intergrity Me). Đội chiến thắng là đội đã xây dựng một “Hành trình Liêm chính” tới các bạn trẻ, nhấn mạnh họ tin vào sự liêm chính của mỗi một con người. “Liêm chính là làm điều đúng ngay cả khi điều đó không có lợi cho bạn”-một bạn trẻ nói như vậy. Nếu như anh Minh, người tiêu dùng kia, thực hành cách sống liêm chính, “đói cho sạch, rách cho thơm”, công chúng đã có thể biết được một sự thật cần cảnh báo, mà anh thì đã không bước chân vào vòng lao lý. Trong khi ủng hộ quyền của người tiêu dùng, chúng ta cũng cần phải cảnh báo họ việc lạm dụng quyền đó để tống tiền hay trục lợi cá nhân sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng đối với họ.

Chị Hoang Thi Mai Huong có kể lại câu chuyện về cuộc khủng hoảng của nhãn thuốc cảm Tylenon, một cuộc khủng hoảng truyền thông được xử lý một cách “kinh điển”. “Một ngày năm 1982 tại Chicago có 5 người chết sau khi uống thuốc giảm đau Tylenol . Nhà sản xuất là công ty dược Johnson &Johnson ngay lập tức dừng quảng cáo thuốc này, thông báo cho các hiệu thuốc và công chúng thông qua báo chí để họ không mua nữa. Trong lúc công ty đang phối hợp với cảnh sát điều tra nguyên nhân, thì một người nặc danh viết thư tới công ty tự nhận chính gã đã tiêm thạch tín vào một số lọ thuốc Tylenol và bỏ lại vào các cửa hàng bất kỳ có bán thuốc này (không kê đơn nên bán cả ở siêu thị) . Gã nói nếu công ty trả cho gã 1 triệu đô, gã sẽ cho biết địa chỉ các cửa hàng bị nhiễm độc, và chấm dứt việc này. Nếu không ,J&J sẽ sụp .Tylenol là sản phẩm lời nhất, uy tín nhất và bán chạy nhất của J&J. Ngay lập tức, công ty thu hồi toàn bộ hơn 31 triệu lọ thuốc đang lưu hành, đề nghị người tiêu dùng đã mua thuốc dạng nhộng này đem lại đổi lấy dạng viên cứng. Chi phí chiến dịch này từ truyền thông đến vận hành mất hơn 100 triệu đô, chưa kể chi phí sản xuất 31 triệu chai thuốc bị thu hồi và tiêu hủy. Cùng lúc J& J tiếp tục đối thoại với gã nọ để cảnh sát có thể có đầu mối điều tra, và gã đã bị tóm. Dù gã nói gã không phải là người bỏ thuốc độc gây ra 5 cái chết kia , chỉ mượn gió bẻ măng ăn theo tống tiền doanh nghiệp thôi và công tố cũng không tìm ra được bằng chứng gã là người bỏ thuốc độc, nhưng gã vẫn bị tù 20 năm vì tội tống tiền.

Sau đó, có nhiều copy cat đã bỏ thuốc độc vào một số loại thuốc không kê đơn khác để tống tiền nhưng không doanh nghiệp nào thỏa hiệp cả. Còn J&J thì ngay sau khủng hoảng đã thay đổi mẫu mã, làm cái nắp lọ có 3 lượt bảo vệ, và cuối cùng thì thay luôn viên con nhộng bằng viên cứng (rất khó phơi nhiễm) . Sau 1 năm cổ phiểu của công ty lại tăng, sau 5 năm lấy lại toàn bột thị phần thuốc giảm đau và hiện nay Tylenol vẫn là khuôn vàng thước ngọc của thuốc giảm đau không kê đơn, và cả của cách xử lý khủng hoảng.

Nước Mỹ chưa có ai lên tiếng bênh vực gã "ăn theo" nọ !”

2-XỬ LÝ KHỦNG HOẢNG CON RUỒI RA SAO?

Trong các lớp đào tạo về khủng hoảng truyền thông ở học viện Sage, tôi thường giải thích cho các học viên về cái gọi là "zero tolerance" (không chấp nhận) của công chúng. Thế nào là "zero tolerance"? Đó là việc trong thực tế sản xuất, trong quá trình kiểm tra chất lượng sản phẩm, luôn có sản phẩm bị lỗi bị để lọt ra thị trường. Điều này thậm chí được các cơ quan quản lý cho phép (tỷ lệ sản phẩm lỗi trên một triệu sản phẩm). Nhưng không bao giờ bạn được phép sử dụng sai số cho phép trong đối thoại với truyền thông. Bởi vì công chúng không chấp nhận! Công chúng trông đợi các sản phẩm của bạn phải hoàn hảo 100%, hành xử của bạn phải đúng 100%, và không có bất cứ một sai lầm do yếu tố con người nào. Không công bằng ư? Chào mừng bạn đến với thế giới của quản lý khủng hoảng truyền thông, khi công chúng không công bằng, cảm tính và thiên vị. Đó là thực tế bạn phải đối mặt!

Vậy THP lẽ ra phải làm gì?

Tôi không nắm được thông tin thực tế họ đã làm gì, nhưng cũng phải nói, trong các cuốn cẩm nang về xử lý khủng hoảng cho các công ty ngành hàng thực phẩm và nước giải khát (F&B) mà chúng tôi soạn thảo, trường hợp có "vật thể lạ" trong chai nước luôn là trường hợp kinh điển. Quy trình được các công ty đa quốc gia áp dụng để xử lý vấn đề này luôn là lập biên bản về sự việc, sau đó thuyết phục người sở hữu sản phẩm bị lỗi chịu đưa tới kiểm định ở một bên thứ ba (thông thường là một viện nghiên cứu). Những người tiêu dùng có kinh nghiệm đôi lúc yêu cầu có cả đại diện của báo chí có mặt khi giao sản phẩm bị lỗi đi kiểm định. Nếu người sở hữu sản phẩm không đồng ý cho bên thứ ba kiểm định mà tiếp tục đe doạ tống tiền nhà sản xuất, bước thứ hai là gửi văn bản cảnh báo họ có thể bị quy vào tội tống tiền theo quy định của pháp luật. Bước thứ ba là báo cáo với cơ quan công an nếu như họ vẫn tiếp tục đe doạ tống tiền doanh nghiệp và thực hiện các bước tiếp theo theo yêu cầu của cơ quan công an. Toàn bộ quá trình này tốt nhất phải được "tài liệu hoá" thông qua văn bản, băng ghi âm để có thể giải trình sau này.

Về mặt truyền thông, nhà sản xuất phải làm gì? Trong trường hợp con ruồi là có thật và là lỗi do quy trình sản xuất, thì tốt nhất là "tiên hạ thủ vi cường", hãy giành lấy quyền chủ động trong việc thông báo điều đó cho công chúng. Hãy thông báo về sự việc, khoanh vùng lô hàng, đưa mẫu đi kiểm tra để có được đảm bảo về chất lượng của bên thứ ba, có thể thu hồi hoặc thông báo tạm ngừng lưu hành sản phẩm trong quá trình điều tra, đưa ra các biện pháp tăng cường bảo đảm vệ sinh của quy trình sản xuất. Và tất nhiên cung cấp thông tin đầy đủ và thường xuyên cho công chúng. Khi anh là người chủ động thông tin cho công chúng, anh tước đi "vũ khí thương lượng" của người sở hữu sản phẩm bị lỗi, và do vậy, một khoản tiền đền bù tượng trưng và một lời xin lỗi công khai là cái mà họ nhận được.

Tại sao THP phải chịu sự chỉ trích nặng nề của công chúng trong những ngày qua?

Rõ ràng một điều, vấn đề ở đây là vấn đề thương hiệu, chứ không phải vấn đề "con ruồi". Một thương hiệu được đông đảo công chúng yêu thích và tôn trọng sẽ vượt qua những khủng hoảng như thế này nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Là một thương hiệu sản xuất đồ uống lớn, nhưng thương hiệu THP chưa phải là thương hiệu chiếm được sự ưa thích của những người tiêu dùng có thu nhập trung-cao (những người tích cực nhất trong truyền thông và truyền thông xã hội). Hơn nữa, trong quản trị khủng hoảng truyền thông, người ta có câu nói "thái độ và hành xử của anh trong quá khứ sẽ định hướng cách công chúng tiếp nhận cách hành xử của anh trong hiện tại". Những vấn đề của THP trong quá khứ, từ ứng xử của họ trong những trường hợp tương tự tới những câu hỏi về chất lượng sản phẩm hay thậm chí phân khúc sản phẩm mà họ đang sản xuất là mảnh đất mầu mỡ tiềm ẩn khả năng khủng hoảng lớn về truyền thông. Trường hợp con ruồi chỉ là "điểm rơi" (the tipping point) tất yếu mà thôi.

THP nên làm gì hiện nay?

Lời khuyên giáo khoa trong trường hợp này là tăng cường đối thoại tích cực với công chúng (nếu như anh biết cách đối thoại để vừa lòng công chúng). Nhưng lời khuyên thực tế là, bởi vì anh không biết cách đối thoại để làm vừa lòng công chúng, tốt nhất hãy giữ im lặng và để các cơ quan chức năng lên tiếng. Một khi anh đã đánh mất cơ hội đối thoại tích cực, "bất cứ điều gì anh nói cũng có thể và sẽ được sử dụng để chống lại anh". Một người bạn của tôi nói "thị trường không có bộ nhớ"-thực tế là, những người chỉ trích THP kịch liệt nhất vốn là những người không bao giờ sử dụng sản phẩm của THP (thu nhập trung-cao, sống ở các thành phố lớn), cho nên, tôi không tin đợt sóng công kích này ảnh hưởng tới lượng sản phẩm bán ra của THP. Một tuần nữa đã là Tết, tôi không tin cơn bão trên mạng xã hội và truyền thông lại kéo dài cả trong những ngày ấy, và công chúng chắc sẽ tìm ra một vấn đề mới để sôi nổi bàn luận. Sáu tháng sau, chúng ta lại thấy các quảng cáo sản phẩm của THP chiếm lĩnh các hang cùng ngõ hẻm của nông thôn Việt Nam, cho đến khi họ lại bước vào một cuộc khủng hoảng mới.

Nhưng nếu thực sự quan tâm đến thương hiệu mà không phải chỉ doanh số, THP sẽ phải làm khác rất nhiều!
Thứ Bảy, ngày 07 tháng 2 năm 2015

LAST DAYS IN VIETNAM



Đây là một bộ phim tài liệu cực kỳ quý giá, quý anh chị hãy xem kẻo phí cả một đời:))

Bốn mươi năm đã qua nhưng niềm đau thương thời còn mãi, nó dai dẳng và đằng đẵng với từng kiếp nhân sinh trên xứ sở lắm sự khốn cùng.

Chiến tranh luôn không phải là những trò chơi vô đạo và càng không phải là những trò đùa nghiệt súc vô lương.

 
Lên đầu trang
Xuống cuối trang