Thứ Tư, ngày 26 tháng 11 năm 2014

MẤT ĐIỆN SÂN BAY - TOÀN DÂN CHẬP MẠCH.


Bận ăn hút quá mà quên mất sự cố mất điện hi hữu ở sân bay TSN belong Lừa. Quất lại bài của cố Nguyễn Đăng Ninh thân phụ dáo xư Óc - Phọt lừng danh Nguyễn Quảng aka Bín bần nông chuyên gia lộn gằm mặt cụ găm. Tôi chấm phẩy chêm pha và ê - đít lại tí ti:)). Tít tôi giật lại cũng.

Các bạn sẽ không bao giờ biết nguyên nhân đích thực của sự cố hi hữu này bởi nó là bí mật cuốc ra. Tuy nhiên với dân trong nghề như tớ thì nguyên nhân sự cố nầy quá dễ hiểu.

Các bạn phần lớn không phải là dân kỹ thuật nên chắc chắn các bạn gí buồi vào các phân tích nguyên nhân sự cố trên của các kỹ sư điện bởi nó đầy từ chuyên môn khó hiểu. Và nếu tớ biên theo hướng này chắc các bạn gí buồi vầu đọc. Các bạn cũng như báo chí sẽ đổ tiệt cho thằng vận hành bảo trì bởi vì nó chứ không còn ai khác là nguyên nhân chính gây ra sự cố vãi đái nầy. Tuy nhiên nhiều khi sự cố xảy ra mà ngay thằng bảo trì cũng bó tay vì nhiều nguyên nhân. 


Hãy mổ xẻ thử vấn đề này tí cho vui.

Một hệ thống điện sân bay dứt điểm không được phép mất điện nhất là cho những khu vực quan trọng như:

1- flightcontrol room: khu vực điều hành bay.

2- meteorological station: trạm khí tượng.

3- visual navigation lights substation: trạm đèn định vị hình ảnh.

4- communication station: trạm thông tin liên lạc.

5- navigation station: trạm điều chuyển hướng.

6- terminal platform: trạm thiết bị đầu cuối.

Đại khái thế!

Hệ thống cấp điện cho sân bay nhỏ như Tân Sơn Nhất được thiết như thế nào? Xin thưa, nó đơn giản lắm. Sẽ có hai nguồn điện lưới, 2 cái máy phát điện và 3 cái UPS.

UPS là cái mà báo chí đang đưa tin nó hỏng dẫn đến sự cố mất điện đài điểu khiển không lưu. Vậy nó là cái đéo gì?

UPS là viết tắt của Uninterruptible Power supply System, cấu tạo bởi vài cái ắc - qui và mạch điều khiển để chuyển điện một chiều của ác - qui sang điện xoay chiều 220V. Tại sao cần đến 3 cái UPS? Là bởi vì cũng giống như xe máy, ấc - qui có thời hạn sử dụng và phải hay thế định kỳ. Khi thay ắc - qui cái UPS thứ nhất thì phải dùng cái thứ hai và cái thứ ba để dự phòng khi cái thứ hai bị hỏng. Vì vậy 3 cái UPS là con số tối thiểu cần và đủ. Trong trường hợp Tân Sơn Nhất, tại sao cả ba cái đều hỏng cùng một lúc? Xin thưa nó có hỏng củ cạc nó ý. Trên thực tế tớ có thể đoán mà đéo sợ nhầm rằng cả ba cái UPS đều hoạt động tốt. Tại sao tớ dám chắc điều đó?

Khi mất điện cái UPS sẽ dùng điện ác - qui để cấp cho thiết bị. Nếu mất điện quá lâu ắc - qui sẽ phóng hết điện và UPS dĩ nhiên ngỏm. Các bạn có thể hỏi điện lưới đâu? Máy phát đâu mà để UPS ngỏm vì phóng hết điện? Xin thưa: điện lưới vẫn còn đó, máy phát vẫn còn đó nhưng điện từ hai thiết bị đó không chạy vào UPS. Tại sao vậy? Bởi vì trước khi chạy vào UPS nó phải chạy qua một thiết bị tối quan trọng đó là ATS và đây chính là nguyên nhân gây sự cố ở Tân Sơn Nhất. ATS là cái đéo gì?

Điện lưới và máy phát được đấu vào thiết bị chuyển nguồn tự động ATS (Auto Transfer Switch). Thiết bị này mục đích là khi mất điện lưới sẽ khởi động máy phát và chuyển sang dùng điện máy phát. Về cơ bản nó công dụng chả khác đéo gì cái cầu dao đảo chiều. Trên thực tế bất cứ bộ ATS nào cũng có cần gạt bằng tay để đề phòng sự cố. Thao tác tay này rất nhanh chỉ mất vài giây. Giả sử ATS của Tân Sơn Nhất hỏng nhưng tại sao mất hơn một tiếng để sửa? Là bởi vì thiết bị đóng cắt của ATS hỏng tiếp điểm, do vậy ngay cả thao tác tay cũng đéo giải quyết được vấn đề. Theo tớ, đây là nguyên nhân chính của sự cố hi hữu vừa rồi.

Máy đóng cắt của ATS tại Tân Sơn Nhất tớ chưa ngó qua nhưng thông thường nó dùng mô - tơ hay cổ lỗ sĩ hơn là khởi động từ. Nhưng dù dùng bất cứ thứ gì thì nó cũng phải có tiếp điểm bạch kim và tiếp điểm này là điểm yếu nhất của cả hệ thống. Nếu tiếp điểm này bẩn, hoặc gián bò vào, hoặc chuột chui vào là có thể gây sự cố mất pha, mô - ve hay tệ hơn là cháy tan tiếp điểm và do vậy dòng điện không thể chạy đến UPS. Khi cảm biến của UPS ghi nhận mất điện nó sẽ lập tức chuyển sang dùng điện ắc - qui. Khi UPS thứ nhất phóng hết điện thì sẽ chuyển sang UPS thứ hai và thứ ba cho đến khi cả ba hết điện và thế là cả sân bay nháo nhác cả lên.

Đến đây thì các bạn chắc chắn sẽ hỏi? Thàng thợ bảo trì đâu mà để tiếp điểm ATS hỏng? Xin thưa: chả dụ có con gián nó bò vào tiếp điểm của pha trung tính đúng lúc máy cắt vận hành thì đéo thợ nào đỡ được. Tớ tin rằng đội bảo trì của Tân Sơn Nhất chứ tân sơn giời cũng bó tay nếu điều đó xảy ra.

Thế nhá!
Thứ Năm, ngày 20 tháng 11 năm 2014

THÀY GIÁO THÁO GIÀY.



Phọt_Phẹt: A, thày giáo - tháo giày đi đâu đấy?

Thày giáo: Anh lại xỏ xiên rồi, không thấy đang xỏ giày đi liên hoan à?

Phọt_Phẹt: Tân gia, thôi nôi hay lên lương?

Thày giáo: Anh không biết hôm nay ngày gì à? 20-11, ngày hiến chương của bọn tôi. Nhà trường tổ chức bữa tươi gọi là chào mừng.

Phọt_Phẹt: Hehe, chúc mừng thày nhé.

Thày giáo: Mừng cái mẹ gì. Tôi đang tính có nên đi hay không đây. Ở nhà thì tủi thân mà đi thì...tủi phận.

Phọt_Phẹt: Ơ hay. Ngày vui sao thày lại nản thế?

Thày giáo: Vui cái mẹ gì. Ăn uống thời cũng thích đấy nhưng cứ hễ đang vui một tý là bọn học sinh già - trẻ lại kéo đến phá đám chúc mừng. Chúng tặng hoa tặng quà tặng cả phong bì.

Phọt_Phẹt: Thế càng vui chứ sao?

Thày giáo: Đã bảo là vui cái mẹ gì mà lị. Vì tôi không có phần và nhiều đứa cũng chẳng biết tôi là ai. Chúng toàn tặng ông hiệu trưởng, bà hiệu phó, cô chủ nhiệm, thày các bộ môn toán lý hóa sinh thôi.

Phọt_Phẹt:  Ơ thế thày dạy môn gì?

Thày giáo: Thể dục. Anh xem thế có đen không. Mà môn thể chất này bọn học sinh ghét nhất trần đời đâm ra chúng ghét lây sang cả tôi.

Phọt_Phẹt: Ơ, cứ tưởng là môn lịch sử chứ?

Thày giáo: Môn ấy rõ ràng là xúc cứt đổ đi. Nhưng vì đưa vào thi thố nên hố hố lại hay. Tôi cứ ước môn thể dục được đưa vào thi tốt nghiệp.

Phọt_Phẹt: Ý thày là có lộc?

Thày giáo: Lộc lá mẹ gì. Tôi cần bọn học sinh có thể chất khỏe mạnh để làm người hữu ích thôi. Giỏi mấy giỏi nhưng yếu như sên thì sến lắm. Cái nước mình trọng cái não hoạt nhưng khinh cái thân cường.  Chửa kể là chê  văn chương và nhạc nhẽo.

Phọt_Phẹt: Đéo mẹ, chả có nhẽ tôi đưa thày lên làm nhà quy hoạch giáo dục. Bởi bọn làm chính sách chúng đều kém cỏi về cả thể chất lẫn tâm thần. Yêu mấy thời yêu mà không giao cấu được thì có phải hỏng không? Ông nào đó còn lý tưởng, rằng vửa giao cấu, vửa đấu tranh. Là nghĩa lý mẹ gì?

Thày giáo: Ừ thì cái  lý luận nước ta nó thế. Họ hay nói gọn, nói chữ, nói số và cuối cùng là...nói hồ đồ. Âm hộ lắm!

Phọt_Phẹt: Gớm, thày phải dạy môn triết học mới phải.

Thày giáo: Cái nước ta không ưa lý luận. Họ ưa sự bát nháo tào lao. Tôi toan đưa thần học và thiên văn vào giảng nhưng họ lại cho là phản động mới lại tâm thần. Người ta thích dạy những thứ vô bổ nhưng cao siêu, nói điêu nhưng luôn là... chân lý.

Phọt_Phẹt: Sao thày không nghỉ đi?

Thày giáo: Anh bảo tôi nghỉ thì biết làm gì? Nhẽ dạy lợn nhảy xa, dạy gà đạp mái?

Phọt_Phẹt: Ít ra thì thày dạy con thày thành vận động viên điền kinh hay bóng chuyền chả hạn?

Thày giáo: Nếu tôi dạy điền kinh thì chúng sẽ đi...chạy việc. Và bóng chuyền hehe chúng sẽ... đánh bùn sang ao.

Phọt_Phẹt: Thày lại chơi mấy cái môn cổ truyền rồi. Định ngậm máu phun người rồi tát nước theo mưa chăng?

Thày giáo: Tôi không giỏi chơi mấy trò ấy. Tôi vốn thày giáo nên chỉ giỏi món... tháo giày. Thi thoảng xưng tí thày trò rồi...thò chày cho hợp nhẽ. Mà anh làm nghề gì mà thông tuệ thế?

Phọt_Phẹt: Tôi diễn viên xiếc.

Thày giáo: Diễn trò gì?

Phọt_Phẹt: Lộn gằm, hehehe...

Thày giáo: Đéo mẹ, hé hé hé...Tôi đi ăn cỗ đơi. Rồi tháo giày.

Phọt_Phẹt: Sao lại thế?

Thày giáo: Thì để làm thày giáo, chứ sao!

Phọt_Phẹt: Tôi cũng đi lộn gằm đơi.

Thày giáo: Sao lại thế?

Phọt_Phẹt: Thì để... gặm lồn.

Thày giáo: hehehe...

Phọt_Phẹt: hé hé hé...

Bọn con bò: đỵt mẹ, bebebe...


Thứ Tư, ngày 12 tháng 11 năm 2014

CHÁY NHÀ MÀ HỔNG RA...MẶT CHUỘT.



Dạo này cháy nhiều quá, quất lại bài của cố Nguyễn Đăng Ninh, thân phụ của " dáo xư" Óc - phọt Nguyễn Quảng aka lãnh tụ Bín bần nông mặt lồn trâu kính mến. Tôi chêm pha và ê- đít tí ti.

CHÁY.

Từ dờ dở đi tớ sẽ xưng Cố. Thực sự là đéo thích lắm nhưng những đại từ hay ho chúng nó chiếm con mẹ nó hết rồi. Thằng xưng bác, thằng xưng dì, thằng xưng dượng thậm chí còn có thằng xưng trẫm. May quá sót lại từ Cố chưa thấy thằng nào đăng ký. Ha ha.

Mấy ngài nay Cố ong hết cả thủ với cái loa phường. Sáng đá bát phở, nó eo éo chuyện phòng cháy, chiều tợp cốc bia cũng lại phẩy nghe nó èo ẹo chuyện phòng cháy. Thông tin bổ ích thì đi một nhẽ, đàng này ra rả toàn chuyện cũ rích thằng đéo nào cũng biết. Thế mới cay.

Để cạnh tranh với cái loa phường, Cố quyết định biên một tham luận nhỏ về cháy aka Hỏa hoạn. Tham luận này cũng bâu gồm nguyên nhân và cách phòng tránh.

Nguyên nhân chính gây hỏa hoạn:

Điện aka ê - nếc - chích (Cố đếch biết viết tiếng tây).

Cháy do chập Điện chiếm hơn 80% đéo nói nhiều. 20% còn lại là do đun nấu thắp hương, hóa vàng xăng ga bất cẩn. Tóm lại, giải quyết được thằng điện là hạn chế được 80% hỏa hoạn. Vấn đề đặt ra là làm thế nào và tại sao? Ờ, cái này Cố nghe mấy ngày nay mà đéo thấy loa phường đề cập đến.

Ở nước ngoài ví dụ như quê vợ thằng Bín đéo bao giờ thấy cháy do chập điện. Ở Việt nam thì cứ nghe báo chí đưa tin hỏa hoạn là y như rằng nguyên nhân do chập điện. Nhiều lúc Cố tự hỏi phải chăng điện bên Anh quốc khác điện Việt nam? Nếu có khác thì khác thế lào?

Cố có thằng cháu họ dưới quê tên Sìn Sít. Thằng Sít văn hóa hết lớp 5, 14 tuổi theo bố đi làm phụ hồ. Được vài năm thì nó biến thành thợ điện, chả qua trường lớp đéo nào. Thế mới tài.

Ở VN có cái lạ là ai cũng có thể làm thợ điện. Cứ có cái túi bạt chứa cà lê tô vít với cuộn băng dính, thêm cái bút thử điện, dán quảng cáo tùm lum gốc cây cột đèn là toách phát thành thợ điện. Bố con thàng Sít xây nhà cho người ta là gạ người ta cho làm nốt điện nước. Chủ nhà thấy tiện gật cái bốp. Nhà xây xong bật đèn thấy sáng, bật quạt thấy quay là nghiệm thu trả tiền. Chúng nó làm thế nào biết đéo đâu đấy vì chôn cả trong tường chả nhẽ cậy ra kiểm tra. Một lần chính mắt Cố nhìn thấy thằng Sít đấu điện cho người ta. Nó xoắn hai đầu dây vào nhau, tút cái ni lông mỏng dính ở vỏ bao thuốc bọc lại, lôi cái bật lửa ga ra hơ qua hơ lại rồi vả vữa lên. Cố vãi cả đái với kiểu nó nối dây. Bố con thằng Sít vẫn kiếm ăn được vì các con bò chủ nhà đéo bao giờ đòi thằng thợ điện cho xem bằng cấp.

Các bạn thân mến, nếu các bạn từng xây nhà, Cố cược là các bạn cũng chưa từng hỏi điều tương tự.

Điện đóm là nó lằng nhằng lắm. Thiết kế có chuẩn đến đâu mà vớ phải mấy ông thợ vườn là hỏng con mẹ nó hết. Nhưng sao vẫn có người thuê? À, vì rẻ. Cái sự tham rẻ của chủ đầu tư dẫn đến vô số hệ lụy đáng tiếc. Nếu ấp dụng đúng tiêu chuẩn thì giá đội lên gấp 10 thì ông đéo nào chả xoắn dái vào vì tiếc của.

Thăng Bín nó bảo Cố rằng: Ở Anh quốc làm điện mà đéo có lai - sần là tù. Có lai - sần mà làm đéo đúng theo tiêu chuẩn này cũng tù.


Chỗ nào hay cháy? Tại sao? Cố phải biên nốt phần này để các bạn phòng ngừa.

Quán bar, sàn nhảy, karaoke, nhà hàng rất hay cháy.

Nó hay cháy là do hệ thống chiếu sáng bị chập vì hệ thống này luôn không đúng tiêu chuẩn cả về thiết kế lẫn thi công. Một mạch đèn tiêu chuẩn chỉ 8 điểm chiếu sáng mà các bố thợ vườn toàn tương lên 80 điểm thì làm gì mà không quá tải. Áp - tô - mát nhảy vài lần thì alo cho thằng thợ điện đểu đến lắp cái to hơn cho hết nhảy. Áp - tô - mát không nhảy thì dây điện phải cháy là lẽ đương nhiên. Trần xốp cách âm bắt lửa vèo vèo, thế là hôm sau báo chí đưa tin như này:

http://vietnamnet.vn/vn/xa-hoi/198782/nguyen-nhan-ban-dau-vu-chay-quan-bar-luxury.html

Nhà xưởng, kho hàng, chợ búa cũng là mồi ngon cho bà hỏa. Hệ thống điện đóm cho những nơi này thường bị chuột xơi lớp vỏ cách điện gây chập cháy. Tại sao chuột lại xơi được lớp vỏ cách điện? Là bởi vì dây điện có được đi trong ống ghen đúng tiêu chuẩn đéo đâu. Các kho hàng mà chứa vải vóc, hộp giấy, hóa chất thì càng dễ cháy. Dây điện quá tải nóng đỏ bắt vào hộp các - tông rồi xông sang thùng hóa chất....rồi thì là cháy trụi thùi lụi:

http://vnexpress.net/photo/thoi-su/pha-cua-kho-tap-hoa-boc-chay-de-cuu-hang-3075321.html

Biển quảng cấu ne-on đặc biệt dễ cháy. Sở dĩ nó dễ cháy vì mấy thằng thợ làm biển chả biết đéo gì về điện. Một cái biển cỡ trung chứa tầm 20 bóng đèn tuýp, ballat đèn nóng hừng hực, dây điện đểu chạy như mì tôm bên trong. Biển này thường để ngoài trời phơi mưa nắng dây nó ải cmn ra. Đến tối bật lên nó chập toách phát, là cháy.

Hôm qua Cố vào chợ Hôm Đức Viên mua ít vải. Ngắm hệ thống điện của chợ mà Cố vãi cả đái. Không tiến hành sửa ngai và luôn thì cháy chợ chỉ là vấn đề thời gian.

Tạm thế nhé. Bàn sâu vào thì lắm chuyện lắm. Bây giờ Cố bàn về cách phòng ngừa.

Nếu bạn xây nhà, nhà hàng, nhà kho....đừng tham rẻ khi thuê thợ điện và mua vật tư. Hãy tham khảo kỹ các tiêu chuẩn về điện. Nhất thiết phải lắp áp - tô - mát chống rò (RCD) chống quá tải (MCB). Nếu đi nhà hàng nên chọn cái nào có ít đèn đóm và đừng ngồi gần bếp. Nếu đi hát, chọn quán nào có thang thoát hiểm. Còn nếu giao cấu thì hãy chọn buồng có cửa sổ và ban công.

Nhớ nhé. Thôi Cố thăng.

SỐC & ĐỘC # 79



Hiện đại thì có tí ti. Văn minh là cái đéo gì, ơ hay:))



Đại Nam quẹo phải đúng rồi. Còn hơn xuống hố xã hôi chủ nghìa:))



Áo dài rõ thật thướt tha. Đẹp thêm cả cái " bàn là" xinh xinh:))



Hình như có tí giận hờn. Hay trai méo miệng, thờn bơn đéo cần:))



Tự do đáng quý lắm thay. Nhưng riêng bọn lợn ơ hay...thật bò:))



Môi trường kể cũng vệ sinh. Nhưng riêng trật tự "cửa mình" quá chua:))



Nước mía tăng lực cực kỳ. Bởi vì có tí củ ti siêu phàm:))



Nước nổi thì cứt cũng trôi. Nhưng riêng cái chỗ để ngồi, y nguyên:))



Đây mới đích thực bạn bè. Bẹn bà là cái thè lè...cạnh mông:))



Uống đi sợ đéo chi đời. Kệ mẹ chúng nó vẽ vời nhố nhăng:))



Thiên thần hộ mệnh bằng dao. Anh em đút cái " tào lao" liệu hồn:))



Thần chết đánh quả tù mù. Đường lên nóc tủ gật gù chuối xanh:))



Eo ơi đéo mẹ cái mông. Cong chi cong lạ tốn công...lộn gằm:))



Áo vàng đưa buổi phân ly. Ngồi bên anh biết nói gì... huhu:))



Thời buổi kinh tế chó ngao. Rút tiền cũng phải nốc - ao vãi lồn:))



Giang hồ còn có tuổi hiu. Cớ sao lãnh tụ liu riu đéo về?:))



Tự sướng không phải xấu xa. Cơ mà con thấy rất là...buồn nôn:))



Cô em đang sướng ngất ngây. Thế mà "thằng nhỏ" ỉa bây ra quần:))



Đàn bà vô ngãi bất nghì. Đàn ông không vú lấy gì nuôi con:))



Tóc Tiên vếu rất là xinh. Bếch - cam trông thấy mất kinh tháng giời:))



Đi ỉa toàn cứt với phân. Sao lại đọc báo nhân dân hở giời"))



Giang hồ đích thị vợ nuôi. Hầu lồn giặt tã vưỡn vuôi phượng rồng:))



Nấp làm gì đấy hỡi anh. Làm em toét mắt ba vành điều nghiên:))



Hàng khuyến mãi, không vãi thơ vào hehe.

Nguồn: nhặt trên NET.

Thứ Hai, ngày 10 tháng 11 năm 2014

ĐÔNG THIU.




Đông lại sang rồi nhỉ. Đời cũng đã gần bốn mươi xuân. Đợi một hai năm nữa khi bước sang tứ thập ta sẽ đếm tuổi bằng những mùa đông gầy run rẩy. Để nhớ về thủa cơ hàn.

Ngày đó đông lạnh lắm, cứ lăn từ giường xuống là sà vào đống nhấm giữa nhà mà phồng má thổi lửa. Trước là đun nồi cám lợn, sau là để ấm nước kề bên cho ấm đặng rửa mặt, pha trà. Xong ngồi bàn ê a học vẹt những đoản văn ngợi ca quê hương đất nước.

Bố mẹ cõng nhau đi chợ phiên từ tờ mờ sáng, tít mãi vùng Sim - Giắt mạn trên, đong vài đấu thóc, cân vài củ khoai. Thóc thì xay sát thành gạo trắng bán cho người ta làm hàng, khoai cạo vỏ ghế cùng cơm đỏ.

Rét quá bà nội không dậy nổi, bệnh thấp khớp cứ đợi đông về là hành hạ. Bà kể thời con gái cấy hái trong tiết đại hàn nên giờ chân tay nhức mỏi, thêm cả cái việc đẻ nhiều rồi bị hậu sản kinh niên. Trùm chăn kín mít, bà rên hừ hừ, chốc chốc lại xuýt xoa. Nghe sốt ruột lắm nhưng bà bảo là đỡ lạnh.

Lũ em cũng trở dậy, mỗi đứa mỗi việc theo phân công. Đứa gái kế thả bu gà lồng vịt, thằng thứ ba vác chổi quét nhà. Cậu út nhỏ nhất, mỗi việc đái vống cầu vồng rồi lục tục lục nồi xơi cơm nguội. Cậu cạo khỏe lắm, gãy cả thìa.

Việc nhà vãn là lo bận áo quần đi học. Tuyền đồ thiến hoạn của người lớn thôi, vừa trên nhưng lại chật dưới hoặc được chỉ lại mất khuy. Đứa em gái khóc nấc lên vì không chịu mặc đồ cắt vá đàn ông vì cho rằng đồ đàn bà thì không có túi. Nó dỗi không chịu đi học nhưng khi dọa mách mẹ đánh đòn thì lại quệt nước mắt mà đi nhưng dứt khoát không chịu mặc thêm áo. Người nó bé như cái kẹo, quắt đi trong se sắt hư hao nhưng ngực lại phập phồng mang cá. Phổi nó đau đến tận giờ.

Thôi, gieo tí mầm thơ vào đông gầy vậy. Biên văn mà nước mắt cứ chực chảy ra, không đặng.


***

Đông đã về rồi môi tìm môi
Hái trái sim chín ở trên đồi
Tôi đem cắn nát cho chiều tím
Cho rụng tình tôi với đơn côi.

Đông đã về rồi tay lần tay
Áo chăn không ấm nổi thân gày
Người đem tình ái ra vung vãi
Tôi nuốt hận sầu trong đắng cay.

Đông đã về rồi hơi nhớ hơi
Thịt da quấn quýt những tơi bời
Đê mê tôi ước đêm ngừng tỏ
Cho thế nhân sầu nghiêng ngả vơi.

Tôi chẳng còn đông để nhớ nhung
Từ bữa người đi với lạnh lùng
Nay hồn tôi chết, hồn tôi chết
Cho nỗi chia ly bất tương phùng.

***

Đông ơi kéo đến mà chi
Người nơi xa ấy khép mi có buồn?


À đây rồi, quất lại bài này của mùa đông năm ngoái.

Tôi sợ mùa đông lắm. Là cái sợ ám ảnh từ tấm bé. Cứ mỗi độ đông sang, khi cây xoan trước nhà thi thoảng rụng đi những cành vụn là lúc mẹ tôi sửa soạn áo bông, củi lửa và ổ rơm cho cả nhà tránh rét. Cái rét thời xưa cũng khác thời nay, là tôi nghĩ thế thôi chứ không hẳn là như thế. Cái thủa đói rách nó làm cái rét ngọt và tái tê hơn. Chứ như bây giờ no cơm nên ấm cật, thành ra cái rét mất đi cả phong vị và một chút sầu đông.

Nhà đông anh em nên manh áo cũng trở nên thừa thiếu. Thiếu là bởi sự chằng đụp của miếng vá vội, miếng chín miếng sống nham nhở trên nền vải vụn. Thừa là bởi những thứ xin được của người lớn hay thửa được từ phụ huynh. Bận những đồ đó vào hao hao như những con thú trong gánh xiếc nghèo, màu mè và chả ra lối lang gì cả.

Tôi lớn nhất nhà thành ra đồ tùy táng, à không, đồ tùy thân ( những thứ mặc trên người) luôn được ưu tiên thừa kế từ bố mẹ, rồi sau đó mới đến các em tôi. Chả dụ như cái quần ga - ba - đin phải xắn lên năm gấu, bụng phải thắt lá chuối hoặc dây chun cắt ra từ săm xe đạp thì mới không tụt. Nhưng hãi nhất là cái chỗ để móc chim ra đái thì lại trôi dạt nằm ất ơ ở đùi, đâm ra mỗi khi hành sự rất khổ. Là phải loay hoay tháo chun hay dây chuối thì mới tụt chim ra được, lắm phen buộc lối thắt cổ chó tháo mãi không ra nên nhắm mắt mà tè trong quần cho bớt giận. Hay như cái áo đại cán, gấu lúc nào cũng chấm gối. Hoặc cái ba - đờ - xuy còn chấm mắt cá chân. Tôi nhiều lần bảo mẹ sửa lại nhưng bà bảo không nên vì là còn mặc cho nhiều mùa đông kế tiếp. Thế thôi nên tôi kệ, gấu áo lúc nào cũng thâm và khai rưng rức vì đái phải. Dài quá, vén lên hổng nủi hehe.

Đấy là lo cho đôi chân và cái thân, chứ cái đầu và hai bàn chân thì cực nhọc lắm. Mẹ tôi moi đâu về được ít len gai, đan cho cái mũ trùm kín đầu chỉ hở hai con mắt. Cái thứ len này rất nhặm và cứng, nó y như sợi bì gai vậy nên đội vào đầu rất rát và khó chịu. Nhưng được cái ấm nên cũng cố công mà đội chứ cởi ra gió bấc nó táp cho thì mặt không bằng bẹn ông nhái.

Nhưng ngại nhất là đôi bàn chân, cái bộ phận nhỏ bé nhất cần được che chở. Nhưng có thể vì nó nhỏ bé mà người ta không mấy để ý chăng? Bởi tuy là nhỏ bé nhưng nó quyết định phần lớn cái nóng lạnh thân người. Nhưng cái thời đồng đao, cái lớn lao phủ bao còn chưa hết thì hai miếng bé tí làm nhiệm vụ di chuyển kia đã ăn thua gì. Tôi không có diễm phúc tất giầy nên chỉ được đi đôi gò Tiền Phong hàn nham nhở, lở lói như vết bỏng lâu ngày không liền thịt. Giời lạnh nên nó cứng ngắc, cọ quẹt vào ngón chân đau buốt. Tôi thì cứ đổ cho lạnh nên thế thôi, chứ đeo vào trông cũng ra dáng lắm.

Những sáng mùa đông phải dậy sớm, giấc mơ thần tiên của tôi cũng dậy sớm tái tê. Lợn gà cám bã chán chê rồi òng ọc ngụm nước muối súc miệng thay ăn sáng rồi mới được đi học. Trường không mấy xa nhà nhưng cuốc bộ trên đê cho gần đi năm bảy bước. Gió thổi tôi liêu xiêu trên những cánh đồng màu trơ gốc rạ. Vào học vẫn còn run vì cửa sổ và những lỗ thông gió hoác hơ. Bọn tôi phải làm nùn rơm thổi phù phù cho ấm. Vài đứa sang hơn, đốt than xoan vào cái ống bơ gỉ quay vèo vèo. Nhưng cũng chả xua đi được cái lạnh, tạo một tí khói cho lòng ấm lên thôi. Đôi khi cũng là trò chơi của một thời khờ dại.

Tối ngủ mẹ tôi giải rơm lót phên giường rồi phủ chiếu lên trên, nằm êm lắm. Rơm bà trữ từ đầu vụ gặt, toàn rơm nếp nên thơm thơm. Cái chiếu mỏng lại bị thằng thứ ba đái dầm nên mủn ra một hố rộng, tôi lần mò tìm hạt chắc lép mà ăn chắt cho đỡ buồn tình. Mảnh chăn bông không vỏ thâm đen trong lớp vải màn đồng hạng. Bốn anh em tôi úp thìa nằm sưởi ấm cho nhau. Ấy thế mà thi thoảng cũng cãi vã rồi đánh nhau chí chóe vì cái tội kéo chăn phần ít phần nhiều. Những hôm đại hàn, bố tôi phải quạt một chậu than để gậm giường cho ấm đít. Có bận than đượm quá, tí nữa bốn đứa thành món thịt nướng trứ danh.



Hồi đó bà nội tôi còn sống. Cả mùa đông bà không đi đâu mà chỉ ngồi ru rú trong nhà bên đống củi gộc âm ỉ cháy. Bà mặc cái áo bông, quàng thêm cả cái chăn chiên, bó gối rung rung như sài giật mà xuýt xoa cho cái rét. Ngôn lời như bao mùa đông đi qua, đại khái như hừ hừ, sao mà rét thế. Hễ không có việc gì thì cả nhà lại quây bên đống lửa, tay xòe ra hứng chút hơi nồng, xoa xoa rồi vỗ bem bép vào mặt. Những thớ thịt căng ra, nứt thành đường như những vết chim di. Hanh khô lại thêm nứt nẻ nên khó chịu lắm nhưng chẳng thuốc nào bôi. Bà bảo bọn tôi đái vào tay rồi vã lên cho đỡ rát. Nước tiểu nó làm nên mặt mũi tôi như bây giờ và thi thoảng vẫn dùng lại bài cũ dù nhà không thiếu kem bôi. Thế nên có vai ấp má kề với tình iêu nào trong đông giá, xin đừng chê khai mà xa lánh tôi ra khà khà.

Một mùa đông tôi tắm nhõn ba lần, ứng với cái thai kỳ ( chu kỳ chứ nhỉ?) của thời tiết. Mỗi một bận thế tôi có cảm tưởng như là một cuộc tra tấn thời cổ sử kinh hoàng. Mẹ tôi đun một nồi nước to với năm bảy viên đá kỳ cho từng bộ phận. Tắm trong nhà thì ướt, xuống bếp thì không biết đun nấu vào đâu nên bà dựng phên bằng cót ra một nơi khuất gió làm nhà tắm. Bà pha nước cho âm ấm, thay vì tắm tay chân trước thì lại đè nghiến đầu ra mà gội. Bằng bồ kết thôi, bốn năm bận mà tóc vẫn rít không tài nào chải nổi. Sau đó mới đến các bộ phận khác, chỗ nào bà cũng rất tỉ mẩn và kỳ công, y như một gã đồ tể chuyên nghiệp làm lông một con lợn. Những nơi như mang tai hay bẹn và các kẽ móng chân bà dùng những viên đá kỳ nho nhỏ. Những chỗ lớn lao hơn bà dùng viên nhơ nhỡ thôi. Còn cái loại như lưng hay bụng bà dùng viên đại tướng, chà sát lên đỏ au cho bật máu mới thôi. Ghét nhiều lắm, mỗi bận tắm xong chúng bám thành lớp loang trên nền đất. Bà hay trêu là dùng bón cây còn tốt hơn cả phù sa. Tắm xong thời thích lắm, người cứ nhẹ bẫng đi. Và trong suốt cuộc tra tấn đó mỗi khi cần thêm nước sôi mà lũ em tôi bận nghịch nhau mang ra chậm thì khỏi phải tả các anh cũng hay, răng cứ gọi là đá vào nhau chan chát. Tôi có bận tí nữa còn cắn phải lưỡi. Mẹ tiên sư!

Nhiều đứa cùng trang lứa hỏi tôi sao mùa đông bây giờ không lạnh. Cái địt con mẹ chúng nó chứ, cơm diệu phủ phê nốc đẫy tễ, xênh xang áo mũ nhà lầu xe hơi, ngủ có gái tơ thơm nhức nhối thì lạnh nó chui vầu đằng đít chúng mày à hả hả? Các anh cứ phải nhớ cho, đói là rét. Giờ no đủ nên mọi nhẽ ấm áp lên là chuyện thường. Từ thời tiết cho đến...tình iêu, các cái. Cũng như tôi thôi, hơi béo nên đông giá bận độc mỗi cái sơ - mi xoàng và thêm cái áo vét mỏng. Tôi muốn cái giá lạnh kia đốt đi ít mỡ thừa. Nhưng các anh hãy nhìn những người cơm chưa đủ no, áo chưa đủ ấm thì thấy cái mùa đông vẫn nguyên si thôi. Khác là khác thế đéo nào? Có phỏng?

Thôi, tôi bồi hồi một tí đây thôi, tặng cho một tình iêu phương Nam nắng ấm. Ít ngày nữa tôi vào, đem cái giá lạnh đầu đông mà sưởi ấm lòng nhau. Tại sao không cho riêng em mà lại cho nhau?

Tại bởi cái lòng tôi cũng đang run rẩy lắm.










 
Lên đầu trang
Xuống cuối trang