Chủ Nhật, ngày 15 tháng 12 năm 2013

CÂU CHUYỆN TỦ LẠNH


Bài của Lê Phan đăng trên Người - Việt. Trong khi chờ " tuổi hăm hai vãi đái" nuột nà ra mắt, tôi treo tạm lên đây nhân ngày hạ huyệt Mandela vĩ đại.

Hồi năm 1997, tôi đã đến Nam Phi để làm một loạt phóng sự truyền thanh cho ban Việt ngữ đài BBC. Tôi đến Nam Phi, như dự án tôi viết ra để xin ngân khoản cho chuyến đi làm phóng sự ghi nhận, với một câu hỏi: Tại sao Nam Phi, một quốc gia đã trải qua một lịch sử đoạn trường của nửa thế kỷ cai trị bởi một thiểu số, đã đạt được đồng thuận để tạo một chính quyền dân chủ đa sắc tộc trong khi đất nước tôi, sau nửa thế kỷ nội chiến giữa những người cùng sắc tộc, cùng ngôn ngữ, lại kết thúc với hận thù để mấy triệu người phải bỏ nước ra đi?

Trong khi chuẩn bị, tôi gặp rất nhiều đồng nghiệp trong khu vực Phi Châu của Thế Giới Vụ. Họ đều thích thú vì lần đầu tiên có một người bên khu vực Á Châu muốn tìm hiểu Phi Châu. Họ còn lý thú hơn nữa khi biết tôi muốn tới miền Nam Phi Châu để tìm hiểu về tiến trình hòa giải của hai quốc gia mới trải qua nội chiến, Nam Phi và Mozambique. Và đều giải thích cho tôi nghe sự phức tạp và vấn đề mà Nam Phi và Mozambique phải đối diện.

Riêng Nam Phi, ai cũng bảo tôi, còn nhiều vấn đề lắm.

Mà quả thực vậy. Trước khi lên đường, ông bạn của công ty du lịch mà đài BBC thường sử dụng thuê cho tôi một khách sạn năm sao ở Johannesburg. Ngạc nhiên tôi hỏi như vậy có quá “tiêu chuẩn” không vì phóng viên có giới hạn tài chánh. Ông ta cười bảo đó là khách sạn rẻ tiền nhất mà bà không phải mặc áo giáp khi xuống phòng ăn!

Vừa đến Johannesburg, trên xe từ phi trường về khách sạn, chuyến xe ca nhỏ của khách sạn đón khách đang đi an lành tự nhiên ông tài xế khóa cửa tự động. Thấy một số chúng tôi có vẻ ngơ ngác, ông giải thích “car jack - ăn cướp xe hơi.” Sau đó tôi mới biết quanh những trục lộ chính của thành phố Johannesburg có những nơi xe hơi đi qua mà nơm nớp sợ vì không biết bị đánh cướp lúc nào.

Thành phố Johannesburg đẹp đẽ, được xây dựng trên tài nguyên khoáng sản của Nam Phi lúc đó đã điêu tàn sau nhiều năm cấm vận. Trụ sở của đảng African National Congress-ANC nằm ở trung tâm thành phố, vốn là trụ sở cũ của công ty dầu khí Shell. Thực ra đây là trụ sở mới của đảng, mua lại của Shell hồi năm 1991. Tòa nhà hẳn có thời sáng loáng đồ sộ nay trông tiêu điều. Và ở cái thời tiền 9-11 khi không mấy nơi có các máy dò kim loại, việc đầu tiên phải đi qua ở trụ sở của ANC là máy dò kim loại. Trong tòa nhà cao ốc rộng mênh mông, các văn phòng của ANC trông thật thô sơ.

Tôi đến gặp tổng thư ký của ANC người da trắng gốc Anh. Như những người bạn ở Ban Phi Châu Vụ đài BBC đã giải thích cho tôi, đa số những thành phần da trắng ủng hộ nồng nhiệt và chiến đấu sát cánh cạnh người da đen là những người gốc Anh. Lịch sử Nam Phi thời thuộc địa là một cuộc tranh quyền giữa người Anh và người gốc Hòa Lan, cho đến khi người gốc Hòa Lan đẩy lui dần ảnh hưởng người Anh để thành lập một quốc gia độc lập, từ bỏ nữ hoàng và thành lập một nước cộng hòa năm 1961 trong một cuộc trưng cầu dân ý chỉ người da trắng được bỏ phiếu. Những người gốc Hòa Lan này có thời gọi là Boer nhưng sau này tự nhận mình là Afrikaan.

Ông tổng thư ký của ANC quả là một người vô cùng hấp dẫn. Ông nói say mê về một tương lai xán lạn của một quốc gia cầu vồng. Ông nói đến những thành quả đã đạt được của ANC từ việc nới rộng mạng lưới an sinh xã hội đến giáo dục. Ông khoe việc cung cấp y tế miễn phí cho trẻ em dưới 6 tuổi và các sản phụ. Ông khoe Luật Hoàn Trả Ruộng Ðất năm 1994 giúp hoàn trả đất đai cho nhiều chục ngàn người, và Luật Cải Tổ Ruộng Ðất năm 1996 giúp bảo vệ quyền lợi của nông dân làm thuê. Ông công nhận là an ninh và trật tự công cộng là vấn đề nhưng ông cũng nhắc nhở là chính phủ mới lên cầm quyền có ba năm.

Rời văn phòng ANC, tôi đến thăm văn phòng của một trong những đảng da đen quá khích lúc đó đang ồn ào chỉ trích ANC là đảng Azanian People's Organisation-AZAPO. Gặp tôi là phó chủ tịch của AZAPO, một người vừa ngoài 30, học thức, uyên bác và hùng hồn. Tự giới thiệu mình tốt nghiệp từ trường London School of Economics, ông ta bắt đầu chỉ trích chính sách của ANC nói là Mandela và ANC đã không có một sáng kiến nào cả, cắm đầu theo con đường cũ của đảng National, tiếp tục những chính sách chiều chuộng tư bản khiến người nghèo ngày càng nghèo thêm, người giàu ngày càng giàu hơn. Quay sang chính trị, ông chỉ trích ông Mandela là quá quỵ lụy đám người da trắng vì sợ họ bỏ đi khiến cho quyền lợi của đa số bị tước đoạt.

Ngày hôm sau tôi được một phó đảng trưởng của đảng National, đảng cầm quyền cũ thời còn chế độ Apartheid, mời đến nhà uống trà. Như những người Afrikaan khác, giọng nói tiếng Anh nhẹ nhàng, ông giữ đúng lễ độ, mời dùng trà, nói chuyện thời tiết, du lịch, khí hậu. Mãi đến khi trà bánh xong, ông mới bắt đầu quay sang chính trị. Ông chỉ trích bản Hiến Pháp năm 1996 mà ông F.W. De Klerk đã từ chức phó tổng thống trong chính phủ liên hiệp để phản đối. Ông chỉ trích chính sách ruộng đất của ANC gây thiệt hại cho các chủ điền da trắng. Ông chỉ ra là cả chục ngàn người da trắng đã bỏ đi vì tội phạm quá nhiều, tham nhũng tràn lan, và cảnh sát không còn tin cậy được nữa. Ông chỉ ra là mỗi người như vậy ra đi là Nam Phi mất đi một trong những người có đủ khả năng để giúp nền kinh tế hồi sinh, một việc mà chính Tổng Thống Mandela vốn rất e ngại.

Sau khi lấy taxi đi sang thủ đô Pretoria, một thành phố hành chánh nằm không xa đại đô thị Johannesburg. Vì gấp gáp tôi không kịp xin gặp Tổng Thống Nelson Mandela, mặc dầu các bạn trong văn phòng ở Johannesburg cả quyết là nếu biết trước được một tháng thì họ có thể thu xếp dễ dàng.

Nhưng họ bảo tôi cứ lên Pretoria, ngày nào “ổng” ấy cũng ra trước cửa dinh gặp gỡ mọi người. Mà quả vậy, tôi đã được bắt tay vị lãnh tụ đáng kính nể của Nam Phi ở ngay bậc thềm của dinh tổng thống. Ông niềm nở hỏi han khi tôi nói tôi là thuộc Ban Tiếng Việt của đài BBC. Ông bảo ông vẫn “thèm” được đi Việt Nam. Sau tôi, ông vui vẻ bắt tay chào một cặp người da trắng từ Cape Town lên thăm thủ đô. Ông chuyện trò với họ thật vui, hỏi thăm về một vùng mà ông đã sống ở đó trong hơn hai thập niên tuy rằng trong một nhà tù. Nghe ông nói chuyện, không ai nghĩ là cảm tưởng của ông về Cape Town là của một người cựu tù đã bị nhốt ở một trong những nhà tù hắc ám nhất của Nam Phi.

Trở về Johannesburg, tôi gặp đại diện của đảng Inkatha Freedom vốn thường được gọi tắt là Inkatha. Ðây là đảng của người Zulu, một “quốc gia” trong một quốc gia. Ðã có thời những vụ đổ máu thường nhật xảy ra giữa Inkatha và ANC. Giáng to lớn vạm vỡ, ông tiếp tôi ở nhà riêng vì văn phòng chính của Inkatha nằm ở Zululand cách năm sáu tiếng đồng hồ máy bay. Lúc tôi gặp thì mối hiềm khích và cuộc chiến “đen chống đen” giữa Inkatha và ANC đã lắng dịu nhờ tài khôn khéo của lãnh tụ Mandela. Nhưng Inkatha vẫn còn bất mãn. Ông đại diện chê là chính sách của chính phủ thiên bộ tộc của tổng thống. Ông chỉ trích chính sách của tổng thống đối với Zululand. Và nói chung ông không hài lòng vì ông nghĩ là ông Mandela, khi không còn cầm quyền nữa, phải trao quyền cho Chief Buthelezi chứ không phải cho bất cứ một ai trong ANC.

Rời Johannesburg tôi bay tới Cape Town, thành phố xinh đẹp nằm gần giữa lằn ranh của hai đại dương và là nơi mà trong cái tổ chức kỳ lạ của Nam Phi nơi Quốc Hội nhóm họp. Tôi đến Cape để tìm gặp Ðức Tổng Giám Mục Desmond Tutu, người đã được trao cho Ủy Ban Sự Thật và Hòa Giải. Ðức tổng giám mục, trông phúc hậu như một ông Bụt, lúc nào cũng cười, vui vẻ trò chuyện với tôi về King's College của Viện Ðại Học Luân Ðôn, trường cũ của ông. Nghiêm chỉnh lại ông giải thích nguyên tắc của ủy hội rất đơn giản: “Sự thật cần phải được công khai. Sự công khai của sự thật sẽ giúp nạn nhân nguôi ngoai. Nó cũng sẽ giúp kẻ gây nên tội ác một cơ hội hối cải và ủy hội có quyền ân xá.” Vị phó chủ tịch, Tiến Sĩ Alex Boraine, một luật sư lão thành, đã giải thích thêm về khía cạnh pháp lý.

Sau cùng tôi đặt câu hỏi cho hai ông: “Tại sao bao nhiêu hận thù, bao nhiêu máu đổ mà có thể có được hòa giải và hòa hợp?” Hai ông nhìn nhau rồi đức tổng giám mục trả lời “Tổng Thống Mandela coi sự nghiệp chính của ông trong mấy năm còn lại của cuộc đời là làm sao giúp tạo nên hòa giải dân tộc. Ông hiểu rằng trả thù sẽ chỉ tạo nên hận thù. Ông hiểu rằng trả thù sẽ đuổi hết người da trắng ra khỏi Nam Phi, nhưng Nam Phi cần người da trắng vì nền kinh tế sẽ sụp đổ nếu không có người da trắng. Ông hiểu rằng phải giải hòa giữa ANC và Inkatha vì nếu không thì đen sẽ đánh đen.” Ngừng lại một chút, đức tổng giám mục nói tiếp, “Ðã có lần tôi hỏi Madiba bộ anh không tức giận với đám đã bỏ tù anh bao nhiêu năm sao? Anh ta trả lời ‘Tôi không tức giận. Trong chính trị tức giận làm người ta ngu xuẩn.’ Ðó là con người đã giúp Nam Phi thoát được thù hận của quá khứ.”
Olá! Se você ainda não assinou, assine nosso RSS feed e receba nossas atualizações por email, ou siga nos no Twitter.
Nome: Email:

25 comments

gỉ đinh 20:39 Ngày 15 tháng 12 năm 2013

gớm, quả này tôi là người đầu tiên đc nâng quả bi tạ của con phẹt sida zồi, dm tôi phục tôi quá cơ

Reply
gỉ đinh 20:43 Ngày 15 tháng 12 năm 2013

nhưng mà đéo phải bi của cu phẹt mà là cứt của con cụ nào nó xúc về, dm, thôi thì đéo có, chi bộ dùng tạm vậy

Reply
Hai Lúa Bắc Kỳ 21:04 Ngày 15 tháng 12 năm 2013

Tủ lạnh này kỷ lục về số năm tù DC

Reply
CânCấn ĐòngĐong 21:47 Ngày 15 tháng 12 năm 2013

Nhìu lúc tôi cũng đéo hiểu tôi da nàm thao nữa, có những bài viết, tôi nhìn chữ gõ gàng, cố gắng đọc cơ mà hông nàm thao đọc được, bài này là một ví dụ. tmt, đéo hỉu. hị!hị!

Reply
Kiasu 21:58 Ngày 15 tháng 12 năm 2013

Xứ Lừa bị nguyền rủa để ko bao giờ có những Tủ lạnh như vậy. Tủ lạnh Lừa óc ngắn, tay dài, máu lạnh.

Reply
van cuu 21:59 Ngày 15 tháng 12 năm 2013

Bài nài đúng là đọc mà đéo hiểu viết cái gì, nhẽ tác giả khoe là đã đi Nam phi, bắt tay anh La, hay anh viết dài dòng đi thế nào, ở đâu... chỉ để ca ngợi anh La giỏi chính trị, khéo hòa giải. Câu cú rối rắm, sự kiện chả liên quan đéo đến nhau, đọc xong cũng chả có thông tin cù cặc gì. Em dốt hay trò chính trị chính em là nó phải oằn tà là vằn thế?

Reply
gỉ đinh 22:01 Ngày 15 tháng 12 năm 2013

dm, so với các tủ lạnh lừa thì so làm buồi gì cho mệt, mọi sự so sánh với lừa đều khập khiễng cả, lừa giỏi nhất món đi ngược thời đại

Reply
Tai Doc 22:33 Ngày 15 tháng 12 năm 2013

Hòa giải dân tộc.Ý bác phẹt thế phải không nhở.

Reply
vịt nhọ 22:38 Ngày 15 tháng 12 năm 2013

Một trong số những lần hiếm hoi Phẹt không nhắc đến lìn, lạ nhỉ, hôm nay chắc là phải gió hay sao ấy

Reply
Gà Trống Chuồng 22:38 Ngày 15 tháng 12 năm 2013

có quan điểm cho là dân ta với tư duy tiểu nông, manh mún chưa đủ trình để làm một cuộc thay máu.
bản thân tôi cũng chửa tưởng tượng ra một kịch bản đổi máu như nào.
nếu có chỉ nổi lên toàn những kền kền ăn xác chết.
bài này muốn chứng minh một đất nước đầy phức tạp như Nam Phi còn vượt qua được êể thịnh vượng thì xứ Lừa kinh buồi gì.
nhưng tôi nghĩ như người máu trắng, 10 thằng thay nhẽ 7 thằng chết trong đó có chúng ta là những kẻ vốn nghèo tiền bạc lại sẵn thói bần nông thối tai.
mới lị kiếm đéo đâu ra lãnh tụ.
nên tôi nguyện đời đời theo Đảng cho nó lành chỉ e Đảng bỏ tôi mồ côi thôi, bệnh máu mà toàn nhóm lò đun nước xông hơi mới lị oánh gió thì khỏi thế lồn nào phỏng các anh?

Reply
Tai Doc 22:55 Ngày 15 tháng 12 năm 2013

@Gà Trống Chuồng
Đây là việc của đảng và chính phủ.Đề nghị chi bộ đi vìa với lối mòm nơi đã sinh ra ta và lớn lên ta lại tìm vìa.Ối đcm,hòa giải dân tộc còn lâu nhắm.

Reply
Lê T. Huyền Anh 23:24 Ngày 15 tháng 12 năm 2013

gớm các cuôn quen chiện bờ lờ nói chính chị chính em ngô ngê dư bò đội lón. Thui vìa nhà chí thú làm ăn đê, có đảng vinh quang dẫn rùi mà cứ í kiến í cò. Hạ chốt 1 câu: cái tộc lừa nài hem có cửa hòa giải giề đâu đừng mơ, bỏ đi Tám nghèo mà ham. Cái đó nó ăn vầu máu dưn tộc, nhứt là lại được đảng quang vinh chăm chút lòng hận thù ngênh ngáo ngự trên đỉnh cao chúy tuệ

Reply
phot_phet 00:10 Ngày 16 tháng 12 năm 2013

Bài này không hẳn hay nhưng dung dị. Sự khai phóng nhất thiết phải dung dị thì mới tử tế được.
Tôi nốc say mẹ òi, các anh chém cho dung dị đi tí, tôi nhờ.
Mọi nhẽ hàn lâm hay lên gân đều khốn lịn cả.

Reply
Dung Phạm Thị 03:31 Ngày 16 tháng 12 năm 2013

Bok Hồ nói vs bok Tôn
Vịt ta chả có thằng lồ..n nào đâu! Nhóe!

Reply
Trung Le 05:27 Ngày 16 tháng 12 năm 2013

Phet cho lũ con bò gặm cỏ thì hay hơn ....Lâu lâu quẵng cho chúng nó thức ăn của loài người chúng nó không gặm được đâu , chúng nó cón gầm lên là ....đồ ăn gì có mùi ...đéo hiểu được , não bò ngắn hơn não người

Reply
già Cóc 06:39 Ngày 16 tháng 12 năm 2013

Hòa hòa cái lồn, giải giải cái cặc. Được thua trong tay các chiến sỹ cộng sản là một vinh dự lắm rồi. Chúng tự phải có nghĩa vụ tìm về tổ tông đcm các cụ biểu rồi "bố mẹ đánh cửa trước con luồn cửa sau". Đcm lũ chúng mài ra ngoài tưởng chổng đít về oai với đồng bào được chắc. Xin lỗi bọn Tây ý: nó coi dân nhập cư nói chung (Á, Phi....) là những công dân loại 2, nhá!nhá! chưa bao giờ chúng mài được bỏn cho đứng cùng trong hai chữ "cộng đồng" dù chúng mài có giỏi cỡ nào. Ngồi đó mà thủ dâm trong niềm tự ti tột bậc của những kẻ"sống vô gia cư, chết không địa táng".đcm!
Phẹt có thể xóa nếu cái cồng nài Phẹt cho rằng nó quá cực đoan

Reply
Lê T. Huyền Anh 07:19 Ngày 16 tháng 12 năm 2013

cuôn Già Cóc nài đúng là già cóc thiệt òi. Mài bẩu Obama là công dân lọai 2 à? Condoliza Rice là lọai 2 à? Rồi Susan Rice... thứ não phẳng như mài ở cùng dưn tộc cùng màu da thì cũng chỉ là lọai 2 cần giề sang Tây, thiệt đấy hí hí ...Hơi điếu đâu Phịet nó mất thời giờ xóa cái cồng ngu tối như của mài hả Cóc ơi là cóc

Reply
già Cóc 09:30 Ngày 16 tháng 12 năm 2013
Nhận xét này đã bị tác giả xóa. Reply
già Cóc 09:32 Ngày 16 tháng 12 năm 2013

Nghe đê:http://youtu.be/T-SnjDQTgcw

Reply
già Cóc 09:33 Ngày 16 tháng 12 năm 2013

Mời! mời!: http://www.youtube.com/watch?v=L3n-Cbje518&feature=share&list=RD3fEByGM5qVQ&index=1

Reply
Rose 'n' Gun 10:59 Ngày 16 tháng 12 năm 2013

dân xứ nài chỉ oánh nhau thôi, vui cũng oánh nhau, buồn cũng oánh nhau, ko vui ko buồn cũng oánh nhau, tính kỹ ra có được mấy niên gọi là "hòa bình"

Hòa mí lị giải, có mà mà hòa giải cái Lìn...

Reply
Phung Nguyen 14:18 Ngày 16 tháng 12 năm 2013

ĐCM lũ Lừa lợn lai Bò, chính Nam Phi là 1 tấm gương cho việc hòa giải và hòa hợp dân tộc, vấn đề chính hiện nay trên thế giới là những mâu thuẫn kiểu này. Ý kiến khác về chia rẽ dân tộc ở chính cái VN này thì đều là đống cứt cả. Đcm mấy thằng bên kia cứ vắt mồm chửi về, bọn bên này sỉ vả bên kia. Như cặc

Reply
một bên quẹo 14:53 Ngày 16 tháng 12 năm 2013

địt mẹ tôi đọc 1/2 bài hoa cả mắt mà đêó hỉu mẹ gì cả, oằn tà là vằn loạn vì ngầu cả lên, có lẽ tôi đã wuen với lối hành văn của anh phẹt rồi nên đọc mấy thứ hổ lốn lộn xộn là không vào nổi đầu đèo mẹ

Reply
thieutatoken 08:28 Ngày 17 tháng 12 năm 2013

dcm, mềnh hiểu ý tứ của cuôn Phẹt phết. :D

Reply
Nguyễn Cao Minh 19:13 Ngày 18 tháng 12 năm 2013

"Ông hiểu rằng trả thù sẽ đuổi hết người da trắng ra khỏi Nam Phi, nhưng Nam Phi cần người da trắng vì nền kinh tế sẽ sụp đổ nếu không có người da trắng." Đây chính là điều quan trọng nhất, còn ở xứ lừa thì cây cột đèn có bỏ nước ra đi thì vưỡn còn đới những đĩnh cao của trí tuệ loài người và cả thiên đường xuống hố cả nút!

Reply

Đăng nhận xét

 
Lên đầu trang
Xuống cuối trang