Thứ Tư, ngày 19 tháng 8 năm 2015

TIỂU LUẬN VỀ NHẬU



Bài của bác Phạm Lưu Vũ, thợ văn kiêm thợ thầu khoán. Xin trân trọng giới thiệu.

***

Cái chõng tre (hoặc cái bàn mộc cũ kĩ) giữa lòng Hà nội, trên đó bày mấy lọ kẹo lạc, kẹo vừng, chai rượi trắng, chiếc điếu cày, ống đóm, ngọn đèn dầu… và một cái ủ tích lúc nào cũng sẵn sàng rót ra những cốc nước trà đặc quánh, nghi ngút hương thơm. Tất nhiên không thể thiếu chiếc ghế băng cũ kĩ, đã lên nước nâu bóng nằm hờ hững phía bên ngoài, dăm chiếc ghế nhựa oắt con, cơ động mà kích thước và sức chịu lực được tính toán vừa đủ với kích cỡ và trọng lượng của giống người mũi tẹt, da vàng… Đấy là vật.

Còn người thì bên trong cái chõng (hoặc cái bàn) cổ kính ấy, thế nào cũng có hoặc một ông già, hoặc một bà lão răn reo phúc hậu, sẵn sàng lặng thinh trước thời cuộc mà cũng sẵn sàng góp vào đôi ba câu chuyện… Khỏi nói thì ai cũng biết đó là một trong vô vàn quán nước trà ở Thủ đô. Và gần đấy, thế nào cũng có một hàng phở, hàng bánh cuốn hay bún ốc, bún riêu gì đó, đại loại là một hàng quà sáng…

Sở dĩ có sự “cộng sinh” muôn đời ấy giữa “ăn” và “uống” bởi quán ăn ở Hà thành thường chỉ phục vụ ăn với lau mồm qua loa bằng những mảnh giấy đủ màu trắng đục, xanh, vàng, tím… (không thể trắng tinh bởi chúng được tái chế bằng giấy loại), cắt vuông vắn mỗi chiều năm xăng ti mét. Còn súc miệng xỉa răng ư? Xin mời bước đi chỗ khác. Người Thủ đô vốn thong thả, đường hoàng, súng bắn đến đít cũng không việc gì phải vội. Còn gì lý tưởng hơn là sáng nào điểm tâm xong cũng lê đến gọi một cốc trà nghi ngút ấy, ngắm phố phường mà thả ra mấy câu chuyện gẫu, lạ quen gì thì cũng sẵn sàng góp mỗi người vài câu, từ chuyện thế sự trên trời đến chuyện bóng đá, chuyện yêu đương, ngoại tình… Nhất là chuyện ăn cắp, ăn trộm của thiên hạ thì có mà “bàn” đến cả trăm năm cũng không hết. Thế rồi hờ hững ngó đồng hồ, thế rồi uể oải đứng lên… thế rồi lừ lừ trôi đến cơ quan có khi lại bắt đầu một câu chuyện gẫu khác…

Cách Thủ đô một ngàn rưởi cây số về phía Nam là Sài gòn thì bói không ra một quán nước trà như thế. Thay vào đó là nhan nhản quán cà phê. Những nơi này với ưu thế đèn mờ, tranh tối tranh sáng lại có âm nhạc xập xình dậm dựt, được sinh ra chủ yếu để phục vụ các cặp tình nhân, hoặc là nơi thả hồn của các thi sĩ giữa lúc nghĩ hai bài thơ không đầu không cuối, không để làm gì, hoặc có khi là nơi định thần, âm u tưởng tượng của những nhà văn đang bị khủng hoảng (thừa) các đề tài ca ngợi, yêu đương, hay thất tình tay ba tay bốn… đến nỗi không thèm viết thì thôi, cứ động viết ra là y như chữ nào, chữ nấy cứ… rối rít cả lên. Ngoài những công dụng cực kì nhân sinh, tràn trề lãng mạn như thế, các quán cà phê kiểu ấy còn là một chốn lý tưởng để cho những hạng con buôn hẹn hò, chụm đầu bàn bạc những áp phe không thể nào minh bạch…

Sài gòn không cần sự “cộng sinh” giữa “ăn” và “uống” như Thủ đô ngàn năm văn vật, bởi các quán ăn sáng phục vụ luôn việc súc miệng, xỉa răng với cả lau mồm. Cũng vẫn cuộn giấy (…) xinh xắn, mềm mại và tròn xoe mua ở chợ hay siêu thị ấy thôi, nhưng dùng để chùi mồm thì nó được đựng trong những chiếc hộp nhựa dựng đứng, khách cứ việc thò ngón tay rút từ giữa lõi ra cho có vẻ ngược lại với quy trình diễn ra trong nhà vệ sinh. Đừng có dại mà liên tưởng, kẻo lại bảo là ghê mồm(!). Người Sài gòn vốn có tác phong công nghiệp, biết thời gian là vàng ngọc nên phải tranh thủ thời gian. Khách ăn xong làm thủ tục vệ sinh mồm mép cho nhanh rồi hối hả đến sở làm. Rất hiếm một câu chuyện gẫu diễn ra trong cái chốn sì soạp húp, chan, đỏ mặt tía tai, cắm đầu cắm cổ ấy… Nhu cầu tán gẫu nếu có thì dành đến chiều tối, lúc hết giờ làm việc. Bấy giờ là thời điểm của nhậu! Phố phường ê hề quán nhậu, cả một thế gian nhậu. Nhậu hoành tráng, nhậu mênh mông, nhậu “mát trời ông Địa”.

Nhưng đã nói đến “nhậu” thì chẳng cứ Sài gòn. Hà thành và… cả nước bây giờ, đâu đâu cũng thế. Từ đây trở xuống xin chỉ bàn về nhậu mà thôi. Phải gọi đây là cả một nền văn hoá nhậu mới xứng. Một nền văn hoá phát triển cao tới mức làm con người ta lúc chưa ra quán thì nhớ nhau như những cặp tình nhân, ra đến quán rồi thì kiên cường bên nhau như một đám biểu tình ngồi. Thật là ồn ã, náo nhiệt, tưng bừng bằng mấy chục cái chợ nhà quê…

Nghĩ kể cũng lạ. ở những chốn “fẹs-ti-van” nhậu ấy, thức nhắm nào có ra gì. Nhưng các biển hiệu thì bao giờ cũng được vẽ to tổ bố, nom vừa sinh động, vừa hấp dẫn như thật. Từ đặc sản dái dê, vú dê, rồi “phụ tùng” (có nơi gọi là súng đạn) bò đực, (không thấy “cái ấy” của bò cái) đến mu ba ba, trôn ốc nhồi… cùng với đủ các kiểu danh xưng đại ngôn, láo toét. Nào là nướng cả phố (phố nướng), nào là nướng cả làng (làng nướng), có khi nướng ráo cả… tổ tông (tổ nướng)… Thực đơn trình bày đến mấy trang ép ni lông lòe loẹt… Song cái sự ngon lành thì hầu hết đều… dở hơi như nhau. Thực khách dễ tính đến không ngờ, bởi nơi đây hấp dẫn chủ yếu là cái không khí chứ có phải vì món ăn đâu. Người ta sở dĩ kéo đến không phải vì nhu cầu thưởng thức mà vì nhu cầu xả. Có bao nhiêu thứ cần xả. Từ xả sì-trét (căng thẳng), xả xui (vận rủi), xả buồn… đến xả bớt một phần cái kiếp người vốn (hình như) chưa bao giờ vô nghĩa lý như cái thời buổi văn minh nhốn nháo này…

Cần phải nói rằng nền “văn hoá nhậu” đang kể ra đây là một thứ nhậu bình dân, hết sức giản dị, dân dã. Nó diễn ra tưng bừng từ trong nhà, ra ngoài sân, từ trong hẻm, ra vỉa hè… Nó không cầu kì từ ăn mặc đến lễ nghi, từ ghế ngồi đến ánh sáng, từ đồ uống đến thức ăn… và nhất là không đòi hỏi mỗi người phải có thật nhiều tiền. Mặc dù cũng không thiếu những chốn nhậu cao cấp, thơm tho diễn ra cùng thời điểm, trong những nhà hàng sang trọng, kín mít như bưng… Nhưng phân biệt hai “thế giới” nhậu song song tồn tại này cũng đơn giản thôi, chỉ bằng cách tên gọi là đủ. Ví dụ chốn người sang được gọi là “tiệc tùng”, thì chốn bình dân phải gọi là “nhậu nhẹt”. Song tiệc tùng, dù có lớn đến đâu cũng chỉ đáng coi là “tiểu nhậu”, cùng lắm là “trung nhậu”. Chỉ có nhậu nhẹt kia, mới thực là đã đạt tới quy mô của “đại nhậu” mà thôi.

Dân “nhậu nhẹt” phần lớn bình dân, tuyệt đại đa số bình dân. Tuy đâu đó cũng có lẫn một vài kẻ sang, nhưng chẳng qua chỉ là… lốm đốm. Bình dân đấy, nhưng cơ mà (em ơi), lại sở hữu tới sáu đức (lục đức) “dễ thương” của người quân tử. Xin được kể ra như sau:

Thứ nhất, dẫu chẳng ngon, chẳng đắt tiền thì cũng cứ là những “miếng giữa đàng”, dù có tối trời thì cũng coi như thanh thiên bạch nhật, bởi chẳng bao giờ phải che mặt với ai. Ấy gọi là nhậu nhẹt mà có đức quang minh chính đại.

Thứ hai, người quân tử vốn không ưa cái sự sát sinh, nên dân nhậu rất ít khi chui đầu vào bếp. Ấy gọi là nhậu nhẹt mà có đức “nhân”.

Thứ ba, một kẻ có gì vui hay buồn thì cả đám chỉ chờ cơ hội đó để kéo nhau đi, buồn cũng uống mà vui cũng uống, kiểu như: “một con ngựa đau, cả tàu… no cỏ”. Ấy gọi là nhậu nhẹt mà có đức “nghĩa”.

Thứ tư, người quân tử ngồi không kén ghế, ăn chẳng cần no, mặc không cần đẹp… dân nhậu vốn đã coi những chuyện ấy nhẹ tựa lông bò. Ấy gọi là nhậu nhẹt mà có đức “lễ”.

Thứ năm, luôn luôn biết chọn bạn hợp mà rủ rê, chọn quán quen mà ngồi lỳ, chọn mồi lạ mà đưa đẩy… Ấy gọi là nhậu nhẹt mà có đức “trí”.

Thứ sáu, chỉ nhậu vào những giờ nhất định trong ngày, đến giờ ấy mà không ra quán thì toàn thân ngứa ngáy, thần trí nhẹ tênh, nhất là đã hẹn rồi thì đố dám sai, lần sau dễ bị “phạt” như chơi. Ấy gọi là nhậu nhẹt mà có đức “tín”.

Vừa “quang minh chính đại”, vừa có đủ “nhân, nghĩa, lễ, trí, tín”, đạo lý “nhậu” xem ra cũng khối điều ghê. Thế mới có câu: “phi nhậu nhẹt bất thành quân tử” (không nhậu nhẹt không thể thành quân tử), lại có câu: “phi nhậu nhẹt bất trượng phu” (không nhậu nhẹt không phải đấng trượng phu), lại còn có thơ:

“Bất thị quan trường, vi đạo tặc
bất tri tửu đạo, bất hiền nhân”

(Có thể không làm quan mà vẫn là kẻ cướp. Nhưng nếu không hiểu đạo lý của rượu, thì không phải bậc hiền nhân).

Thậm chí còn sáng tác cả ca dao, tục, thanh lẫn lộn nói về cái “đạo lý” ấy:

“Gặp nhau có chén rượu tăm
gọi là một chút hỏi thăm lòng người”.
Rồi:

“Rượu hay phải biết chửi thề
biết đi nửa buổi, biết về… nửa đêm”

hay:

“Đã nhậu là cậu ông Giời
nên người quân tử chẳng mời cũng… dzô”



Tóm lại là nếu muốn tìm quân tử, ai ơi chẳng cần phải lặn lội tới những chốn cao sang làm gì cho phí công vô ích, thậm chí tới đó mà vô phúc, bị lầm lẫn thì dễ mắc họa như chơi. Xin mời cứ đợi chiều chiều, chỉ việc ra bất kì một nơi “đại nhậu” là khắc gặp đầy.
Olá! Se você ainda não assinou, assine nosso RSS feed e receba nossas atualizações por email, ou siga nos no Twitter.
Nome: Email:

9 comments

Nguyet Nguyen 22:20 Ngày 19 tháng 08 năm 2015

Nhat nhu nuoc lon bo the a phet.a che.

Reply
binh dang thai 23:18 Ngày 19 tháng 08 năm 2015
Nhận xét này đã bị tác giả xóa. Reply
binh dang thai 23:19 Ngày 19 tháng 08 năm 2015
Nhận xét này đã bị tác giả xóa. Reply
Thien Le 23:40 Ngày 19 tháng 08 năm 2015

Qua te.....
.dung la van cua tho chu

Reply
Dunno 08:59 Ngày 20 tháng 08 năm 2015

Bài viết của bạn chú Phẹt xem ra cũng lý thú không đến nổi “nhạt như nước ốc”hay “nhạt như nước …” như một vài bạn chê bai … Tuy nhiên bài viết đó không có gì mới lắm ...

Trước hết, tôi hổng dám đề cập đến chuyện “nhậu nhẹt”vì đó là một đề tài “muôn trùng” , vô cùng “nhiêu khê” và cần phải có một luận án “cấp Tiến sĩ” ( TS thiệt chứ hổng phải TS giấy) mới có thể chuyển tải được hết nội dung chứ không phải chỉ một Tiểu luận sơ sài,đọc chơi cho dzui …

,,, mà chỉ dám nói thêm về quán cà phê cà pháo … Nếu như ai đó phán rằng ở miền Bắc “ ra ngõ là gặp anh hùng” thì ở SG thì “ra ngõ đụng quán café” .. Thực dzậy .. Ở SG nhan nhản quán café thế nhưng quán café SG không chỉ là những quán đèn mờ, âm nhạc xập xình.. mà còn có những quán café khác như các quán café “sân vườn” mở trong các ngôi biệt thực giữa một “rừng cây cảnh” thơ mộng .. Và, đặc biệt nhất là các “quán café cóc” .. “Café cóc” được gọi là quán cho nó … sang chứ quy mô của nó chỉ bằng hoặc lớn hơn chút xíu so vói các “quán chè nóng” ở vĩa hè HN, được bày ra trên lề đường hoặc dựa vào tường nhà trong các ngõ hẻm …

Café cóc “mở cửa”từ 4-5g sáng và “đóng cửa” lúc 10g khi mà nắng bắt đâu gay gắt .. Đây mới là nơi tập trung các “chuyên gia” về các chuyện thời sự (chính trị, kinh tế, xã hội, pháp luật, văn nghệ…) và chuyện … riêng tư !!! Từ 6g đến 7g khách đa phần là công nhân viên chức đến uống café .. hóng chuyện, chào hỏi các “chiến hữu”, hẹn hò chổ “làm vài ve lai rai’ buổi chiều sau khi tan sở rồi lật đật phóng xe đi làm.. Từ 8g trở đi, ai còn ngồi café cóc là những ông .. thất nghiệp, về hưu và thợ .. đụng ( đụng đâu làm đó, ai kêu gì làm nấy) và dân freelancer !!!!

Café sân vườn là nơi hò hẹn của các cặp tình nhân, của dân chạy áp-phe (minh bạch có, không minh bạch cũng có) và các ông bà thi nhân thi sĩ (ít thôi !!!)..

Ít ai vào các quán café đèn mờ để bàn chuyện làm ăn vì nơi đó để làm chuyện .. khác chứ hổng phải làm chuyện áp-phe hay business vì dể bị … dòm ngó !!!!

Café SG là như dzậy đó …

Reply
Dunno 09:00 Ngày 20 tháng 08 năm 2015

Nói thêm chút chuyện về các quán chè vĩa hè Hà Nội ..

Tôi nhớ lần đầu tiên ra Hà Nội là khoảng năm 1979 hay 1980 gì đó và vào mùa hè , cũng hổng nhớ tháng nào mà chỉ biết lúc đó, trời rất nóng, nóng muốn điên và chưa hề tôi bị cái nóng như thế hành hạ .. KS tôi ở lại không có máy lạnh và đặc biệt là hổng có .. nước đá !!!! Thời đó, tôi có anh bạn đang học Thạc sĩ ở ĐHSP. HN ở Cầu Giấy, rủ tôi ra chơi HN và tôi OK vì cũng muốn biết Thủ đô nước ta !!!! Anh được phân một phòng ở khu Tập thể nhưng tôi không muốn ở đó mà ra thuê phòng KS dù cũ kỹ hổng tiện nghi nhưng được tự do hơn …

Cả ngày tôi đi bộ lang thang khắp Hà Nội .. Đói thì kiếm chổ ăn và khát thì kiếm chổ uống, tối về ngủ KS .. Ngay ngày đầu lang thang tôi đã bị sốc vì trời nóng quá .. Đang bị cơn khát hành hạ thì tôi phát hiện một quán vĩa hè, có một cái bàn trên bày các lọ kẹo, bình thủy, cái điếu cày và một bà cụ tuổi chừng 70 ngồi bán .. Tôi đến gần thăm dò xem bà bán thứ gì .. Đang nhìn thì bà cất tiếng chào tôi :
- “Mời cậu xơi nước ..”
Lập tức tôi sà ngay vào và dỏng dạc gọi :
-“ Cho con ly trà đá đi bà !!!”
Bà cười nụ nhìn tôi khi nghe cái giọng SG khó ưa :
“ Cậu mới ở SG ra à ?? Ở đây không có nước đá đâu .. Cậu uống chè nóng tạm vậy ..”
- “Thôi thôi .. Cám ơn bà .. Đang nóng muốn chết mà còn uống nước chè nóng nữa thì chịu sao nổi. Ở đâu có nước đá dzậy bà ???”
- “Cậu đi kiếm cả cái HN này cũng không có nước đá cho cậu đâu .. Thôi.. Nghe lời tôi, uống chè đi.. Sẽ hết khát ngay “

Thôi thì .. Đành phải nghe lời người lớn tuổi dzậy .. Tôi ngồi cạnh bà, thổi cho nguội chén nước chè và trò chuyện với bà ấy,.. Một động tác của bà mà đến vài mươi năm sau tôi vẫn còn nhớ và xúc động là trong suốt cuộc trò chuyện đó , bà dùng cái quạt mo cau mà quạt cho tôi lúc này mồ hôi mồ kê nhể nhại và bà không ngừng tay quạt trong suốt gần hai giờ trò chuyện … Khi tôi đứng dây ra về, trả tiền thì bà lại không lấy, nói là “..không đáng bao nhiêu, chỉ vài chén chè vặt” .. Lại một lần nữa, nghe lời người lớn tuổi .. Cha mẹ tôi đã dạy như thế từ khi còn nhỏ ..

Dzậy là, trong suốt thời gian tôi ở HN chừng chục ngày, tôi đến quán chè của bà ngồi uống nước chừng 6,7 lần và lần nào cũng thế, cũng được … miển phí và được .. quạt !!! Khi tôi trở về SG, tôi đến quán của bà chào từ biệt, bà chúc tôi về bằng an , gửi lời thăm cha mẹ tôi và “.. lần sau có ra HN, đến chơi với tôi, cậu nhé..”

Lần sau đó là đến những 10 năm sau .. Năm 1990 , tôi ra HN và tìm đến chổ bà thế nhưng người bán lại một phụ nữ khác trẻ hơn nhiều , tuổi chừng 50 .. Hỏi thăm bà cụ thì người bán cho biết :” Bác tôi về quê đã lâu và đã mất 3 năm nay rồi” .. Tim nhói !!!

Lại thêm một người”tử tế” đã mất .. Ôi.. Người xưa đâu tá …

Reply
Lyhong Tuan 09:38 Ngày 20 tháng 08 năm 2015

Tưởng anh Duno mang danh thánh địt, ai ngờ anh còn là thánh...vỉa hè,,, hehe

Reply
ĐCM 11:37 Ngày 20 tháng 08 năm 2015

Xưa thời SV nghèo tuyền uống diệu sếch cùng lắm có quả cóc, củ đậu ..với 30k bốn thằng uống thoải mái, bia cây đa Chùa Bộc, 1300d/cốc. 4 thằng 20 cốc =26k + 4k đậu rán chấm mắm tôm.Thuốc lá thì có thằng nhà bán tạp hoá nên dư dả. Thỉnh thoảng cổn đạn lên HTX thịt chó Nhật Tân mới có miếng ngon...nhưng hoạ hoằn..Thế mà vui đáo để và nhớ mãi cái thời hoàng kim ấy..ĐCM giờ thì đầy đủ nhưng thằng người như cục gạch, đéo thể có những xúc cảm dào dạt như xưa...Nhẽ đã già rồi, bìu dái nhăn nheo, thằng lẵng, mặt mày ủ dột vàng vọt, tóc tai nhuộm màu thời gian, tính nết cộc cằn, thủ đoạn, đôi mắt đục ngầu cáu gỉ...Mớ đời...

Reply
Lyhong Tuan 11:55 Ngày 20 tháng 08 năm 2015

Văn hóa Bắc cầy là trà bồm thuốc lào vặt, còn Nam cầy là cafe thuốc lá thơm.
Tôi hồi mới ra trường lang thang Sg kiếm ăn ngày uống đến năm - bảy cữ cafe, xót hết cả ruột. Cũng bởi uống nhiều cafe mà mặt xám như lông chuột còn mông nổi chi chít mụn như gái đang dậy thì hehe.
Tôi con nhà lính nhưng tính nhà quan, đéo bú đớp thì thôi chứ còn đã là phải thơm ngon tinh khiết.
Gái cũng y chang:))

Reply

Đăng nhận xét

 
Lên đầu trang
Xuống cuối trang